IMF'de Trump Politikalarını Eleştiren Baş Ekonomist Adayının Atanması İptal Edildi
Uluslararası Para Fonu (IMF), ABD Başkanı Donald Trump'ın ekonomi politikalarına yönelik geçmişte yaptığı sert eleştirilerle bilinen önde gelen ekonomist Ricardo Reis'in baş ekonomistlik görevine atanmasını son anda iptal etti. Bu ani karar, uluslararası ekonomi çevrelerinde ve akademik camiada önemli yankı uyandırdı. Fon'un bu adımının arkasında, Reis'in ABD yönetiminin ticaret politikalarına, özellikle de gümrük vergilerine yönelik eleştirel duruşunun etkili olduğu düşünülüyor. Reis'in yerine, İngiltere Merkez Bankası'nda önemli görevler üstlenmiş ve London School of Economics (LSE) bünyesinde çalışmalarını sürdüren saygın akademisyen Silvana Tenreyro getirildi.
Konuya yakın kaynaklardan alınan bilgilere göre, Washington merkezli IMF, London School of Economics (LSE) profesörü Ricardo Reis'in kurumun Araştırma Departmanı Başkanı ve Ekonomi Danışmanı olarak atanacağını duyurmaya hazırlandığı bir dönemde bu kararından geri adım attı. Financial Times'a konuşan ve isimlerinin gizli kalmasını isteyen üç farklı kaynak, bu son dakika değişikliğinin temel nedeninin, Reis'in Donald Trump yönetiminin uygulamaya koyduğu gümrük vergilerine yönelik geçmişteki eleştirel açıklamaları olduğunu belirtti. Reis, özellikle ABD'nin nisan ayında aldığı gümrük vergisi kararının ardından yaptığı değerlendirmelerde, ek vergilerin Amerikan tüketicileri için fiyatları artıracağı ve yeni bir enflasyonist baskı dalgası yaratacağı yönünde ciddi uyarılarda bulunmuştu.
Bu gelişmelerin ardından IMF, temmuz ayında söz konusu kritik pozisyona Silvana Tenreyro'yu atadı. Tenreyro, İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) eski politika yapıcısı olmasının yanı sıra LSE'de öğretim üyesi olarak da görev yapmaktadır. Ekonomi alanında saygın bir isim olarak kabul edilen Tenreyro, göreve başladığı geçen ay itibarıyla Fon'un akademik ve politika oluşturma süreçlerine katkı sağlamaya başladı. Hem Reis hem de Tenreyro, alanlarında yaptıkları üst düzey araştırmalar ve akademik yayınlarıyla tanınan isimler olarak öne çıkıyor. Ancak Reis'in adaylıktan çekilmesi, ABD'nin IMF üzerindeki gayriresmî nüfuzunun ve Trump yönetiminin ekonomi politikalarına yönelik eleştirilere karşı gösterilen hassasiyetin bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, üst düzey atamalarda nihai söz sahibi olsa da, Fon'un en büyük hissedarı konumundaki Amerika Birleşik Devletleri'nin, kararlar üzerinde önemli bir gayriresmî etkiye sahip olduğu biliniyor. Daha önce ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in, Fon'un makroekonomik istikrar gibi temel alanlara odaklanması yönündeki eleştirileri üzerine Georgieva'nın, toplumsal cinsiyet ve iklim değişikliği gibi konulara yönelik çalışmalarını geri plana çektiği görülmüştü. Reis'in adaylıktan çıkarılması, IMF içinde Trump yönetimine yakın bir ismin üst düzey bir göreve getirilebileceği yönündeki endişeleri tetiklemişti. Ancak Tenreyro'nun atanmasıyla bu kaygıların bir nebze olsun yatıştığı gözlemlendi. Bu süreç, ABD'de Trump yönetiminin ticaret politikalarını eleştiren akademisyen ve ekonomistlere yönelik takınılan tavırlar konusundaki genel endişeleri de yeniden gündeme getirdi.
Donald Trump'ın başkanlığı döneminde, ekonomi politikalarına yönelik eleştirel seslere karşı gösterilen tepkiler dikkat çekmişti. Geçtiğimiz yıl, Goldman Sachs Baş Ekonomisti Jan Hatzius'un, tarifelerin ABD ekonomisine zarar vereceği yönündeki açıklamalarının ardından Trump'ın, bankanın CEO'su David Solomon'a Hatzius'un görevden alınması çağrısında bulunduğu kamuoyuna yansımıştı. Benzer şekilde, bu yılın başlarında Trump'ın danışmanlarından Kevin Hassett, ABD tarifelerinin maliyetinin Amerikan işletmeleri ve tüketicileri tarafından karşılandığını ortaya koyan bir rapor yayımlayan New York Fed ekonomistlerinin 'disipline edilmesi' gerektiğini savunmuş, ancak daha sonra bu sert ifadelerini yumuşatmıştı. Ricardo Reis de geçmişte sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımlarda ve katıldığı podcast yayınlarında, Trump'ın gümrük vergilerinin tüketicilere ek yük getireceğini, ABD içi üretimi daha maliyetli ve verimsiz hale getireceğini vurgulamıştı. Yeni göreve getirilen Silvana Tenreyro'nun da tarifelerin büyümeyi olumsuz etkileyeceğine dair görüşleri bulunmakla birlikte, Reis'e kıyasla daha temkinli bir dil kullandığı gözlemlendi.
IMF yetkilileri, seçim süreciyle ilgili yorum yapmaktan kaçınırken, kurumun adayların kimlikleri veya süreç detayları hakkında katı bir gizlilik ilkesi izlediğini ve sürecin son derece titiz ve rekabetçi bir şekilde yürütüldüğünü belirtti. Kurum sözcüsü, Tenreyro'nun atanmasından duydukları memnuniyeti dile getirerek, onun akademik mükemmelliği ve para politikası ile makroekonomi alanındaki geniş tecrübesini IMF'ye taşıyacağını ifade etti. Ricardo Reis ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmayı reddetti. Gümrük vergileri, Trump yönetiminin ABD imalat sanayisini güçlendirme stratejisinin merkezinde yer alıyordu. Bu politikaların birçoğu, Yüksek Mahkeme tarafından hukuka aykırı bulunsa da, yönetim ticareti müttefik ve rakiplere karşı bir baskı aracı olarak kullanmayı sürdürmüştü. ABD'de enflasyon, ticaret politikaları ve jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yüzde 3,7 seviyesinde seyrederek, Federal Rezerv'in hedefinin neredeyse iki katına ulaşmış durumda. IMF Baş Ekonomisti pozisyonu, 100'den fazla ekonomistten oluşan bir ekibi yöneterek kurumun politika gündemini belirleyen kritik bir rol üstleniyor. Fon'un serbest ticaret ve finansal entegrasyonu destekleme misyonu ile Trump yönetiminin korumacı politikaları arasındaki çelişki dikkat çekiyor. Bir önceki IMF Baş Ekonomisti Pierre-Olivier Gourinchas da daha önce yaptığı açıklamalarda, küresel ekonominin 'göze göz' ekonomik savaşlar nedeniyle ciddi bir risk altında olduğunu vurgulamıştı.
