İran'dan Gelen Barış Teklifini ABD Başkanı Trump'a İleten Irak Başbakanı'na Ret

İran, ABD Başkanı Donald Trump'ın Irak Başbakanı Ali el-Zeydi aracılığıyla sunduğu barış ve ateşkes teklifini kesin bir dille reddettiğini açıkladı. Tahran yönetimi, özellikle Hürmüz Boğazı'nın kontrolü gibi hassas konuları belirsiz bırakan geçici bir anlaşmaya sıcak bakmadığını bildirdi. Bu diplomatik gelişme, ABD'nin İran'a yönelik artan gerilim ve kritik altyapılarına yönelik saldırı tehditleri savurduğu bir dönemde yaşandı.

İranlı ve Iraklı yetkililerin verdikleri bilgilere göre, ABD Başkanı Trump'ın talebiyle Irak Başbakanı El-Zeydi'nin Tahran'a taşıdığı ateşkes teklifi, geçtiğimiz perşembe günü Tahran tarafından geri çevrildi. The New York Times'a isminin açıklanmaması kaydıyla konuşan yetkililer, Irak Başbakanı'nın bu ziyaretinin, ABD Başkanı Trump'ın Beyaz Saray'da gerçekleştirdiği görüşmelerin hemen ardından yapıldığını belirtti. Teklifin tüm detayları henüz tam olarak netleşmemiş olsa da, İranlı yetkililer öncelikli olarak Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik ve kontrol meselesini çözüme kavuşturmayan herhangi bir anlaşmaya yanaşmayacaklarını açıkça ifade ettiler.

Irak Başbakanı Ali el-Zeydi, üst düzey Iraklı yetkililerden oluşan bir heyetle birlikte gerçekleştirdiği Tahran ziyaretinde, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, üst düzey müzakereci Tuğgeneral Muhammed Bakır Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı ile bir araya geldi. Bu temasları değerlendiren İran Dışişleri Bakanı Arakçı, devlet televizyonuna yaptığı açıklamalarda, iki ülkenin sahip olduğu ortak sınır, karşılıklı ekonomik, siyasi ve güvenlik çıkarları nedeniyle mevcut bölgesel koşullar altında bu görüşmelerin büyük önem taşıdığını vurguladı. Bakan Arakçı, El-Zeydi'nin Washington'daki temasları ve izlenimleri hakkında bilgi aktardığını belirterek, Tahran ile Washington arasında zaten yeterli sayıda arabulucu bulunduğunu ima etti. Arakçı, asıl sorunun mesajların iletilmesinde değil, ABD'nin sergilediği 'mantıksız, açgözlü ve kontrolcü' tavırda yattığını dile getirdi.

Son haftalarda iki ülke arasındaki tansiyonun mayıs ayından bu yana en üst seviyeye ulaştığı gözlemleniyor. ABD güçleri, İran'daki askeri noktalara ek olarak demiryolları, havaalanları, köprüler ve limanlar gibi kritik altyapı tesislerine yönelik bombardımanlar gerçekleştirirken, İran da Orta Doğu'daki ABD askeri hedeflerine yönelik balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla misillemelerde bulundu. İki İranlı yetkili, ABD Başkanı Trump'ın Tahran'ı ve ülkenin hayati altyapılarını hedef alma tehditlerini eyleme dökmesi durumunda, İran ordusunun olası bir savaşın genişlemesine karşı hazırlıklarını sürdürdüğünü aktardı. Bu senaryoda İran'ın çatışmayı bölgesel bir boyuta taşıyarak Tel Aviv'i hedef alacağı ve müttefiki olan Yemen'deki Husileri, stratejik öneme sahip Kızıldeniz'deki Babülmendep Boğazı'nı kapatma yönünde harekete geçireceği belirtildi. Bu gerilimli atmosferde, geçtiğimiz perşembe günü Tahran'daki Azadi Meydanı'nda düzenlenen hükümet yanlısı gösterilerde, askeri bir araç üzerinde sergilenen İran yapımı balistik füzeler dikkat çekti.