İsrail'de Otoyol İnşaatında Roma Dönemi Dev Mozaiği Bulundu

İsrail'in Lod (antik Lydda) kentinde gerçekleştirilen kapsamlı otoyol genişletme çalışmaları sırasında, tarihi açıdan büyük önem taşıyan bir keşif yapıldı. İş makinelerinin zeminde ilerlemesiyle birlikte, Roma İmparatorluğu dönemine ait olduğu belirlenen, yaklaşık 1700 yıllık devasa bir taban mozaiği gün yüzüne çıktı. Yaklaşık 150 metrekarelik alana yayılan bu muazzam eser, hem boyutları hem de üzerindeki detaylı tasvirleriyle arkeoloji dünyasında heyecan yarattı.

İsrail Eski Eserler Kurumu bünyesinde, arkeolog Miriam Avissar'ın liderliğinde yürütülen kurtarma kazıları sonucunda mozaik tamamen ortaya çıkarıldı. 17 metreden uzun ve 9 metre genişliğindeki bu kesintisiz kompozisyon, dönemin sanatsal anlayışını ve zenginliğini gözler önüne seriyor. Penn Müzesi kayıtlarına göre, MS 3. yüzyılın sonları ile 4. yüzyılın başlarına tarihlenen mozaiğin, geometrik paneller içerisine işlenmiş egzotik hayvanlar, çeşitli kuş türleri, balıklar, fantastik deniz yaratıkları ve iki büyük ticaret gemisi figürünü barındırdığı tespit edildi.

Mozaikteki sanatsal üslupların çeşitliliği dikkat çekiyor. Figürlerin, Doğu Akdeniz dışındaki bölgelere özgü hayvan tasvirlerini barındırması, Roma dünyasında bilinen 'venationes' adı verilen arena dövüşlerine göndermeler yapması ve Akdeniz ticaret rotalarında kullanılan gemi tiplerinin teknik detaylarını yansıtan iki büyük ticaret gemisi tasvirinin deniz sahnesinin merkezinde yer alması, eserin kültürel etkileşimini gösteriyor. Ayrıca, balık dolu sepet motifi ve geometrik ızgara düzeni, Kuzey Afrika ve Batı Roma sanatsal modelleriyle Doğu Akdeniz tekniklerinin birleşimini sergiliyor. İlginç bir şekilde, kompozisyonun genelinde canlı ve dinamik tasvirler bulunurken, insan figürlerine yer verilmemesi dikkatlerden kaçmıyor.

Mozaikin konservasyon çalışmaları sırasında, alt harç katmanında antik dönem işçilerine ait el ve ayak izleri de bulundu. Bu izler, eserin Roma İmparatorluğu genelinden gelen görsel modelleri yerel tekniklerle harmanlayan zanaatkarlar tarafından inşa edildiğine işaret ediyor. Antik çağda 'Lydda' olarak bilinen ve stratejik bir ticaret yolu üzerinde bulunan Lod kentinin, bu dönemde tekstil üretimi ve ticari faaliyetler sayesinde önemli bir merkez olduğu düşünülüyor. Keşfedilen bu değerli eser, kentsel altyapı çalışmaları sırasında olası tahribattan korunmak amacıyla geçici olarak üzeri kapatıldı ve ilerleyen süreçte uzman ekiplerce laboratuvar ortamına taşınarak koruma altına alınacak ve müzede sergilenmesi planlanıyor.