İşsizlik Sigortası Fonu Seçim Bütçesi İçin Kullanılacak: 625 Milyar TL Riskte
Türkiye'de işsizlere yönelik sosyal güvence mekanizması olarak kurulan İşsizlik Sigortası Fonu'nun, yaklaşan seçimler öncesinde iktidarın harcama stratejilerinde önemli bir yer tutacağı iddiaları gündeme bomba gibi düştü. Orta Vadeli Program (OVP) verilerine göre, fonun kaynaklarının 2027 yılından itibaren seçim dönemini kapsayacak şekilde yoğun bir şekilde kullanılacağı öngörülüyor. Bu durum, fonun öncelikli amacından saparak, seçim vaatlerinin finansmanında kullanılacağı yönünde ciddi endişelere yol açıyor.
Mevcut ekonomik programda, fonun 2027 yılında 303 milyar lira gibi bir fazla ile kapatması beklenirken, artan harcamalar nedeniyle bu rakamın 152 milyar liraya kadar düşeceği hesaplanıyor. Bu dengenin 2028'de 139 milyar liraya, 2029'da ise 90 milyar liraya gerilemesi bekleniyor. Yapılan detaylı analizler, iktidarın işsizlik fonundaki mevcut birikimden en az 625 milyar lirayı seçim harcamaları için kullanabileceği ihtimalini ortaya koyuyor. Bu rakam, fonun temel amacının dışına çıkarak, seçmenlere yönelik vaatlerin gerçekleştirilmesi için kullanılacağı şeklinde yorumlanıyor.
Fonun mevcut durumu, temmuz ayı verilerine göre aylık bazda 27.9 milyar lira gibi önemli bir fazla gösteriyor. Eğer bu dengenin korunması mümkün olsaydı, önümüzdeki 36 aylık dönemde fonun gelirleri giderlerinden en az 1 trilyon 4 milyar lira daha fazla olacaktı. Ancak, öngörülen olağanüstü harcama artışları nedeniyle, bu 3 yıllık dönemdeki toplam gelir fazlasının 381 milyar liraya düşeceği tahmin ediliyor. Bu kayda değer düşüş, fondan yaklaşık 625 milyar liralık bir miktarın seçim süreci boyunca harcanacağı senaryosunu güçlendiriyor. Fonun toplam birikimi ise temmuz ayı itibarıyla 817 milyar lirayı buluyor.
İktidarın, geçmişte pandemi döneminde de benzer şekilde işsizlik fonu kaynaklarını kullandığı biliniyor. Şimdi ise, seçim öncesinde oy toplamak amacıyla bu fonu daha da geniş kapsamlı kullanma eğiliminde olduğu belirtiliyor. Normal şartlarda bu tür harcamaların genel bütçe kaynaklarından finanse edilmesi gerekirken, mevcut durumda bütçe yetersizliği veya önceliklendirme farklılıkları nedeniyle işsizlik fonunun hedef alınması dikkat çekiyor. Aktif işgücü programları adı altında, okullarda yardımcı hizmetler veya çevre temizliği gibi geçici işlerde istihdam edilenlere ödenen maaşların yanı sıra, yaşlı, hasta ve çocuk bakımı gibi yeni alanlarda da işsizlere yönelik istihdam projelerinin fonlanacağı ifade ediliyor. Bu durum, milyonlarca işsizin seçim öncesinde geçici de olsa bir iş sahibi olmasını sağlarken, aynı zamanda olası bir iktidar değişikliğinde işlerini kaybetme endişesini de beraberinde getirecek.