İstanbul'da Eylül Ayı Fiyat Hareketleri: Özel Okullar Zam Şampiyonu, Erik Fiyatı Düştü
İstanbul Ticaret Odası'nın (İTO) açıkladığı eylül ayı perakende fiyat endeksi verileri, kentteki ekonomik hareketliliğin detaylarını ortaya koydu. Rapora göre, bu dönemde fiyatı en çok artan ürünler arasında özel eğitim kurumları başı çekti. Özellikle özel üniversitelerin eğitim ücretlerindeki yükseliş, enflasyonist baskının belirgin bir göstergesi olarak kayıtlara geçti.
Eylül ayında bir önceki aya kıyasla İstanbul'daki 336 ana üründen 207'sinin fiyatı artarken, 43 üründe ise fiyat düşüşü yaşandı. Fiyat artışında zirveye yerleşen özel üniversite eğitim ücretleri, yüzde 55,21'lik bir artışla adeta zam şampiyonu oldu. Bu artışı, yüzde 50,51 ile özel lise ücretleri ve yüzde 48,72 ile özel ilköğretim ücretleri takip etti. Eğitim maliyetlerindeki bu denli yüksek artışlar, veliler ve öğrenciler üzerinde önemli bir ekonomik yük oluşturdu. Okul kıyafetlerindeki yüzde 26,7'lik artış ve çocuk pantolonlarındaki yüzde 24,3'lük yükseliş de eğitim masraflarının genel yükselişini destekler nitelikteydi.
Eğitim harcamalarının yanı sıra, gıda ve temel tüketim maddelerindeki fiyat artışları da dikkat çekti. Patlıcandaki yüzde 22,85'lik artış, akaryakıttaki yüzde 20,66'lık yükseliş, battaniyedeki yüzde 14,69'luk fiyat farkı, özel televizyon yayın hizmetlerindeki yüzde 13,37'lik zam, ıspanaktaki yüzde 12,59'luk artış, cep telefonlarındaki yüzde 10,49'luk yükseliş ve bulaşık makinelerindeki yüzde 10'luk fiyat artışı, eylül ayında enflasyonun farklı sektörlere yayıldığını gösterdi. Otomotiv sektöründe de benzinli otomobillerde yüzde 8,35, benzinde ise yüzde 8,17'lik artışlar kaydedildi. Kalem ve yumurta fiyatlarındaki artışlar da günlük yaşamın içindeki ürünlerdeki maliyet yükselişini gözler önüne serdi.
Diğer yandan, eylül ayında bazı ürünlerin fiyatlarında belirgin düşüşler yaşanması da raporda yer aldı. Fiyatı en çok azalan ürünlerin başında yüzde 28,32 ile erik geldi. Bunu yüzde 23,45 ile üzüm ve yüzde 22,98 ile araç kiralama ücretleri izledi. Ayrıca, çarliston biberdeki yüzde 20,81'lik, sivri biberdeki yüzde 20,8'lik ve kuru soğandaki yüzde 18,76'lık düşüşler de dikkat çekiciydi. Armuttaki yüzde 14,92'lik, yeşil soğandaki yüzde 14,72'lik ve limondaki yüzde 14,32'lik fiyat azalışları da tüketiciler için bir miktar rahatlama sağladı. Kavun, dolmalık biber, karpuz, şehirlerarası otobüs biletleri, kabak, uçak biletleri, elma gibi ürünlerdeki düşüşler de genel fiyat eğilimlerinde çeşitlilik olduğunu gösterdi.