Konserve Ton Balıklarında Tehlike: Cıva Kirliliği Avrupa'yı Sardı
Fransa merkezli saygın araştırma kuruluşu Bloom tarafından yürütülen ve uluslararası platformlarda yankı uyandıran bir çalışma, Avrupa genelinde tüketicilerin sofralarına ulaşan konserve ton balıklarının ciddi bir cıva kirliliği tehdidi altında olduğunu gözler önüne serdi. Avrupa Birliği ülkelerindeki çeşitli marketlerden özenle seçilerek temin edilen 148 farklı konserve ton balığı ürünü üzerinde yapılan detaylı laboratuvar analizleri, şaşırtıcı ve endişe verici bir tabloyu ortaya koydu. Yapılan testlerde, incelenen örneklerin istisnasız tamamında, farklı oranlarda da olsa cıva tespit edilmesi, tüketici sağlığı açısından potansiyel riskleri gündeme taşıdı.
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, analiz edilen konserve ton balıklarının yüzde 57'sinin, genel balık türleri için kabul edilen ve kilogram başına 0,3 miligram olarak belirlenen en sıkı cıva limitlerini aşmış olması. Bu durum, tüketicilerin farkında olmadan potansiyel olarak zararlı seviyelerde cıva içeren ürünleri tüketme riskini artırıyor. Avrupa Birliği'nin ton balığı için belirlediği yasal sınırın kilogram başına 1 miligram olması, Bloom kuruluşunun raporunda, mevcut sınırların insan sağlığı üzerindeki olası riskleri tam olarak yansıtmakta yetersiz kalabileceği yönünde eleştirilere neden oldu. Araştırmada, bazı yerel ürünlerde cıva konsantrasyonunun 0,16 ve 0,21 miligram/kilogram gibi güvenli kabul edilen aralıklarda kaldığı gözlemlenirken, pek çok üründe bu oranların çok üzerinde değerlere ulaşıldığı belirlendi.
Raporun detayları incelendiğinde, en yüksek cıva oranına rastlanan ürünün Paris'teki bir süpermarketten alınan 'Petit Navire' marka konserve ton balığı olduğu saptandı. Bu üründe kilogram başına 3,9 miligram cıva tespit edilmesi, hem önerilen 0,3 miligram/kilogramlık seviyeyi hem de Avrupa Birliği'nin 1 miligram/kilogramlık resmi üst sınırını yaklaşık dört kat aşan bir durumu ifade ediyor. Bu bulgu, denetim mekanizmalarının ve mevcut yasal düzenlemelerin etkinliği hakkında ciddi soru işaretleri doğurdu. Ayrıca, Fransa'da piyasada bulunan üç farklı konserve ton balığı markasının, Avrupa Birliği'nin belirlediği 1 miligram/kilogramlık yasal eşiği doğrudan aştığı da raporlarda yer aldı. Bu durum, tüketicilerin ürün seçimlerinde daha dikkatli olmaları gerektiği uyarısını güçlendiriyor.
Gıda endüstrisi ve tarım alanında uzmanlaşmış mühendis Xavier Lefebvre, balıklarda cıva birikiminin karmaşık bir süreç olduğunu ve balığın türü, yaşadığı coğrafi bölge ve yaşı gibi faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterdiğini belirtti. Lefebvre, özellikle daha uzun süre çevresel cıvaya maruz kalan yaşlı balıkların vücutlarında daha yüksek konsantrasyonlarda ağır metal bulunabileceğini vurguladı. Ton balığı gibi büyük yırtıcı deniz canlılarının, beslenme zincirinde daha alt seviyelerde yer alan ve kısa ömürlü balıklarla beslenmeleri nedeniyle, sardalya gibi küçük ve hızlı üreyen türlere kıyasla vücutlarında daha fazla cıva biriktirme eğiliminde olduklarını açıkladı. Avrupa Birliği'nin büyük balık türleri için daha yüksek limitler belirlemesinin temel nedenlerinden birinin de bu biyolojik birikim süreci olduğu ifade edildi. Bu bilgiler ışığında, konserve ton balığı seçimlerinde ürünlerin menşei ve balık türünün özelliklerinin göz önünde bulundurulması önem kazanıyor.
