Küresel Piyasalar: İran Gerilimi ve Fed Verileri Temkinli İyimserliği Belirliyor
Küresel finans piyasaları, Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasındaki diplomatik gelişmelerin yarattığı belirsizlik ortamında karmaşık bir seyir izliyor. Bir yandan iki ülke arasında olası bir anlaşmaya yönelik beklentiler piyasalara olumlu bir hava katarken, diğer yandan ABD'nin İran'a yönelik sürdürdüğü operasyonlar risk algısını canlı tutuyor. Bu durum, özellikle petrol fiyatları üzerinde belirgin bir etki yaratırken, yatırımcıların odağı Amerika Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikası ile ABD'den gelecek olan kritik ekonomik göstergeler üzerinde yoğunlaşıyor.
İran'ın güneyindeki liman kentleri Bender Abbas, Sirik ve Cask'ta duyulan patlama sesleri, ABD ile İran arasındaki gerilimin hala devam ettiğini ve olası bir anlaşma sürecinin ne kadar hassas bir zeminde ilerlediğini gözler önüne seriyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran ile yapılacak bir anlaşmanın ya 'harika ve anlamlı' olacağını ya da hiç gerçekleşmeyeceğini belirtmesi ve müzakerelerin 'iyi gittiği' yönündeki açıklamaları, sürece ilişkin farklı sinyaller gönderiyor. Trump'ın, anlaşmaya taraf bölge ülkelerinin de aynı anda İbrahim Anlaşmaları'na dahil olması gerektiği yönündeki çağrısı, diplomatik manevraların ne kadar karmaşık bir hal aldığını gösteriyor.
Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik iyimser mesajlara rağmen, diplomatik çabaların henüz somut bir anlaşmaya dönüşmemesi, petrol fiyatlarındaki düşüşün sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri yaratıyor. Geçmişte yaşanan anlaşma girişimlerinin sonuçsuz kalması, yatırımcıların daha temkinli bir yaklaşım sergilemesine neden oluyor. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ham petrol stoklarında yaşanan önemli düşüş ise, İran ile yürütülen görüşmelerden çıkacak sonuçların piyasalar üzerindeki potansiyel etkisinin büyüklüğünü vurguluyor. Haftanın ilerleyen günlerinde açıklanacak olan ABD büyüme verileri ve Fed'in enflasyon takibinde yakından izlediği kişisel tüketim harcamaları verileri, piyasaların gelecekteki yönünü belirlemede kilit rol oynayacak.
Öte yandan, Amerika Merkez Bankası'nın yeni başkanı Kevin Warsh döneminde faiz oranlarının daha uzun bir süre yüksek kalacağına dair beklentiler, hisse senedi piyasalarında risk iştahını olumsuz etkilemeye devam ediyor. Bu gelişmeler ışığında, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizleri yüzde 4,51 seviyesinde hafif bir düşüşle işlem görürken, dolar endeksi yüzde 0,1'lik bir artışla 99,1 seviyesine ulaştı. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 2,7'lik bir yükselişle 95,7 doları buldu. Altının ons fiyatı ise yüzde 0,9'luk bir azalışla 4.531 dolar seviyesinden alıcı buluyor.
Avrupa piyasalarında ise İtalya borsası, enerji ve teknoloji şirketlerindeki güçlü performansın etkisiyle 50.326,88 puan ile tarihi bir rekor kırdı. Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz artırımına gidebileceği beklentileri de bölgedeki piyasa dinamiklerini şekillendiriyor. Analistler, Orta Doğu'da kalıcı bir barış ortamının tesis edilememesi halinde, faiz artışlarının kaçınılmaz hale gelebileceği uyarısında bulunuyor. Bu gelişmeler doğrultusunda, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 2,01, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,76 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,43 oranında değer kazandı. Avrupa'da işlem gören endeks vadeli kontratları ise güne karmaşık bir seyirle başladı.
Asya piyasalarında jeopolitik belirsizliklerin etkisiyle dalgalı bir seyir gözlemleniyor. Orta Doğu'da barış anlaşmasına yönelik devam eden görüşmeler, Asya borsalarında yön arayışının sürmesine neden oluyor. Japonya Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Ryozo Himino, merkez bankasının Orta Doğu'daki gelişmeleri yakından takip ettiğini ve faiz artırımının zamanlamasının henüz değerlendirme aşamasında olduğunu belirtti. Bu gelişmeler sonucunda, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,8, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 oranında yükselirken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3, Çin'de Şanghay bileşik endeksi ise yüzde 0,8 geriledi. Güney Kore'de Kospi endeksi 8.131,15 puan ile rekor bir seviyeye ulaştı.
Borsa İstanbul'da ise dün işlem gören pay piyasaları genel olarak alıcılı bir seyir izledi. BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,60'lık bir artışla 13.890,91 puandan tamamladı. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat, akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,19'luk bir yükseliş kaydetti. Dolar/TL kuru dün günü yüzde 0,1'lik bir azalışla 45,6890'dan tamamlarken, bugünkü bankalararası piyasa açılışında önceki kapanışına göre yüzde 0,5'lik bir artışla 45,9030 seviyesinden işlem gördü. Yurt içinde Kurban Bayramı arifesi nedeniyle bugün pay piyasalarında işlemler saat 12.30'a kadar sürekli müzayede yöntemiyle, ardından 12.30-12.40 saatleri arasında kapanış seansı ile sınırlı olacak. Analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu belirtirken, yurt dışı piyasalarda New York Fed tüketici güven endeksi ve Dallas Fed imalat sanayi endeksi verilerinin yakından takip edileceğini ifade etti. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 puan seviyelerinin direnç, 13.800 ve 13.700 puan seviyelerinin ise destek olarak konumlandığı değerlendiriliyor. Piyasalarda bugün takip edilecek önemli ekonomik veriler arasında 17.00'da açıklanacak ABD Mayıs ayı New York Fed Tüketici Güven Endeksi ve 17.30'da açıklanacak ABD Mayıs ayı Dallas Fed İmalat Sanayi Endeksi bulunuyor.
