Küresel Piyasalar Tek Yöne Mi Gidiyor? Uzman Uyardı: Beklentiler Risk Oluşturuyor
Ekonomi alanında önemli bir isim olan Artun Kocabalkan, küresel finans piyasalarında yatırımcıların büyük çoğunluğunun aynı ekonomik senaryo üzerine yoğunlaştığına dikkat çekti. Özellikle Amerikan dolarının değerini koruyacağı ve faiz oranlarının uzun bir süre boyunca yüksek seviyelerde kalacağı yönündeki hakim beklentilerin, beklenmedik yeni riskleri beraberinde getirebileceği uyarısında bulundu. Kocabalkan'a göre, piyasalardaki en büyük ve ani değişimler genellikle tüm katılımcıların aynı yönde pozisyon aldığı dönemlerde meydana geliyor. Küresel çapta yatırımcıların büyük bir kesiminin, Amerikan dolarının güçlü seyrini sürdüreceği, ABD hazine tahvillerinin faizlerinin yüksek kalacağı ve Amerikan hisse senetlerinin diğer piyasalara kıyasla daha iyi bir performans sergileyeceği yönündeki öngörüler giderek daha fazla kabul görüyor. Ekonomist Kocabalkan, bu denli güçlü bir fikir birliğinin, piyasa dinamiklerinde ciddi kırılganlıkları tetikleyebileceği hususuna vurgu yaptı. Yatırımcıların ezici çoğunluğunun aynı ekonomik beklentiye sahip olması, piyasaların genel istikrarını tehdit eden bir unsur olarak öne çıkıyor.
Artun Kocabalkan'ın analizlerine göre, son aylarda uluslararası yatırımcılar arasında en çok konuşulan ve benimsenen ana tema, “Amerikan istisnacılığı” olarak adlandırılan durum oldu. Bu görüşün temelini, Amerika Birleşik Devletleri ekonomisinin güçlü büyüme trendini devam ettirmesi, yapay zeka teknolojilerine yapılan devasa yatırımların ekonomiyi desteklemesi, şirketlerin elde ettiği yüksek kâr oranları ve Amerikan Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirimine gitme zorunluluğu hissetmemesi gibi faktörler oluşturuyor. Ancak Kocabalkan, bu senaryonun piyasa fiyatlarına zaten büyük ölçüde yansımış olabileceği ihtimalini dile getirdi. Beklentilerin zaten olağanüstü yüksek seviyelere ulaştığını ve bu noktadan sonra daha fazla olumlu sürpriz yaşanmasının giderek güçleştiğini belirtti. Bu durum, yatırımcıların beklentilerinin karşılanamaması halinde yaşanabilecek olası hayal kırıklıklarının piyasalarda dalgalanmalara yol açabileceği endişesini doğuruyor.
Son iki yıl içerisinde yapay zeka yatırımlarının verimliliği artırarak enflasyonist baskıları azaltacağı yönünde yaygın bir kanı oluştuğunu belirten Kocabalkan, mevcut verilerin bu beklentiden farklı bir tablo çizdiğini ifade etti. Yarı iletken üretimine yapılan yatırımlardaki artış, veri merkezlerinin altyapısına yönelik harcamaların hızlanması, enerji talebindeki gözle görülür yükseliş ve bu sektördeki çalışanların ücretlerinin tarihi zirvelere ulaşması gibi gelişmeler, yeni bir yatırım döngüsünün habercisi olarak yorumlanıyor. Kocabalkan, yapay zekanın kısa vadede beklenenin aksine enflasyonist etkiler yaratabileceği ihtimaline dikkat çekti. Bu gelişmenin, merkez bankalarının faiz oranlarını öngörülenden daha uzun bir süre yüksek tutmalarına neden olabileceğini ve bu durumun tahvil piyasaları üzerinde de olumsuz etkiler yaratabileceğini sözlerine ekledi. Ayrıca, jeopolitik gelişmelerin etkilerine odaklanan yatırımcıların çoğunlukla petrol fiyatlarındaki değişimlere dikkat kesildiğini, ancak asıl kritik noktanın bu fiyatların ne kadar süreyle yüksek seviyelerde kalacağı olduğunu belirtti. Enerji maliyetlerinin uzun müddet yüksek seyretmesi, gıda ve lojistik giderlerini artırabilir, turizm sektörünü olumsuz etkileyebilir ve genel enflasyonist eğilimleri yeniden hızlandırabilir. Bu riskler, özellikle enerji ithalatına bağımlı ülkeler için ciddi bir tehdit oluşturmaya devam ediyor.
Kocabalkan'a göre, küresel yatırımcıların önemli bir kesimi Avrupa ekonomisine karşı temkinli bir yaklaşım sergiliyor. Doların değer kazanmaya devam edeceği ve Avrupa'nın ekonomik büyüme açısından geride kalacağı yönündeki beklentiler piyasada genel kabul görmüş durumda. Ancak geçmişte benzer şekilde oluşan fikir birliklerinin ardından beklenmedik piyasa hareketlerinin yaşandığına da dikkat çeken Kocabalkan, bu durumun Avrupa menkul kıymetlerinin de sürpriz bir şekilde yatırımcıların ilgisini çekebileceği ihtimalini ortaya koyduğunu belirtti. Asya para birimleri özelinde ise Güney Kore wonu, Endonezya rupisi, Hindistan rupisi ve Filipinler pesosu gibi para birimlerinin, artan enerji maliyetleri ve doların baskısı altında kırılganlıklarını sürdürdüğünü gözlemleniyor. Buna karşılık, Çin yuanına yönelik beklentilerin daha olumlu bir seyir izlediği belirtiliyor. Enerji piyasalarında yaşanabilecek bir normalleşme süreci ve küresel ticaretteki olası bir toparlanma, yatırımcıların yeniden Asya piyasalarına yönelmesine neden olabilir. Son olarak Kocabalkan, yatırımcıların büyük bir kısmının enflasyonun yüksek kalacağına, doların güçlü seyrini sürdüreceğine ve ABD hisse senetlerinin performansının devam edeceğine inandığını vurguladı. Ancak petrol fiyatlarındaki olası bir düşüş, jeopolitik gerilimlerdeki azalma, enflasyonun beklenenden daha hızlı yavaşlaması veya Federal Rezerv'in daha gevşek para politikası benimsemesi gibi senaryoların, mevcut piyasa beklentilerini tamamen tersine çevirebileceğini ifade etti. Kocabalkan, günümüzde en kalabalık yatırımcı gruplarının oluşturduğu pozisyonların, gelecekte en büyük kayıplara yol açabileceği konusunda yatırımcıları uyardı. Küresel piyasalarda asıl sorunun hangi varlığın yükseleceği değil, herkesin aynı yönde pozisyon aldığı bir ortamda ilk büyük sarsıntının nereden geleceği olduğunu belirten uzman isim, yatırımcıların doların gerçekten güçlü olup olmadığını sorgulamak yerine, doların güçlü kalacağına dair inancın ne kadar sürdürülebilir olduğunu sorgulamaları gerektiğini tavsiye etti.
