Macaristan'ın Gıda Fiyatı Sabitleme Uygulamasına AB'den Dava
Avrupa Komisyonu, Macaristan hükümetinin temel gıda maddelerinde marketlerin elde edebileceği karı yüzde 10 ile sınırlayan düzenlemesi nedeniyle Budapeşte'ye karşı hukuki işlem başlattı. Brüksel merkezli kurum, bu uygulamanın Avrupa Birliği'nin serbest piyasa ekonomisi ve adil rekabet prensiplerine aykırı olduğunu savunarak konuyu Avrupa Birliği Adalet Divanı'na taşıdı.
2025 itibarıyla yürürlüğe giren ve tavuk, süt, yumurta, ayçiçek yağı ve şeker gibi temel ihtiyaç maddelerini kapsayan bu düzenleme, süpermarketlerin satış fiyatları üzerinden elde edebilecekleri azami kar oranını yüzde 10 ile sınırlandırıyor. Macaristan'da yeni göreve gelen Başbakan Péter Magyar liderliğindeki hükümet de bu politikayı sürdürme kararı alarak uygulamayı devam ettirdi.
Avrupa Komisyonu'nun itirazlarının temelinde, söz konusu yüzde 10'luk kar marjı sınırının işletmelerin maliyetlerini karşılamakta zorlanmasına neden olabileceği endişesi yatıyor. Komisyon tarafından yapılan açıklamada, marketlerin yalnızca ürünün tedarik maliyetini değil; aynı zamanda kira giderleri, personel maaşları, enerji faturaları, ulaşım ve depolama gibi pek çok operasyonel gideri de üstlenmek zorunda kaldığına dikkat çekildi. Bu kısıtlamanın, bazı işletmeleri zararına satış yapmaya zorlayarak sürdürülebilirliklerini tehdit edebileceği vurgulandı.
Komisyon ayrıca, bu düzenlemenin özellikle uluslararası büyük perakende zincirlerini, örneğin SPAR, Lidl, Aldi ve Tesco gibi markaları, cirolarının büyüklüğü nedeniyle orantısız bir şekilde etkilediğini belirtti. Buna karşılık, çok sayıda küçük ölçekli yerel işletmenin bu düzenlemenin dışında kaldığı ve bu durumun AB'nin eşit muamele ve rekabetin korunması ilkeleriyle çeliştiği ifade edildi. Bu hukuki süreç, Avrupa genelinde fiyat kontrollerinin ve müdahalelerinin geleceği hakkında da önemli tartışmaları beraberinde getiriyor.
