Madeni Para Üretiminde Büyük Düşüş: Kuruşlar Cepte Kalıyor
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nden alınan resmi rakamlar, Türkiye'de madeni para üretiminde dikkat çekici bir gerilemeyi gözler önüne seriyor. 2026 yılının ilk yedi aylık dönemini kapsayan verilere göre, piyasaya sürülen toplam madeni para adedinde geçen yıla kıyasla yaklaşık yüzde 53'lük bir azalma kaydedildi. Bu durum, günlük ticarette kullanılan bozuk paraların tedarikinde yaşanan sıkıntıların habercisi olarak yorumlanıyor.
Verilerin en çarpıcı noktalarından biri, düşük değerli madeni paraların üretimindeki durma noktasına gelen azalma. Özellikle 1 ve 5 kuruşluk madeni paraların 2026 yılının Ocak-Temmuz ayları arasında Darphane tarafından hiç basılmadığı ve sıfır üretimle kaldığı belirtiliyor. Bu durum, bu küçük değerdeki paraların piyasada giderek daha az bulunmasına neden olacak. Benzer bir eğilim 10 kuruşluk madeni paralar için de geçerli. Yılın ilk yedi ayında sadece 360 bin adet basılan 10 kuruşlukların üretimi, Şubat ayından sonra durduruldu. 25 kuruşluk madeni paraların da durumu farklı değil; yalnızca 108 bin adet dolaşıma sunulan bu paraların üretimi de 10 kuruşluklarda olduğu gibi Şubat ayından sonra gerçekleştirilmedi.
Günlük alışverişlerin vazgeçilmez parçası olan 1 TL'lik madeni paralarda da üretim hacminde ciddi bir düşüş yaşandı. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde 312,5 milyon adet 1 TL tedavüle sunulurken, bu yıl bu rakam yaklaşık 95,5 milyon adede kadar geriledi. Bu, 1 TL'lik madeni paraların dolaşımdaki sayısında yüzde 69,4'lük bir düşüş anlamına geliyor. 5 TL'lik madeni paralarda da benzer bir daralma gözlemlendi. Geçen yılın ilk yedi ayında 89,2 milyon adet basılan 5 TL'lerin üretimi, bu yıl 75,5 milyon adede düştü. Buna rağmen, 1 TL ve 5 TL'lik madeni paralar, ilk yedi ayda piyasaya giren toplam bozuk paraların büyük çoğunluğunu, yani yüzde 90'ından fazlasını oluşturdu.
Genel madeni para üretimindeki bu büyük düşüşe rağmen, 50 kuruşluk madeni paralarda beklenmedik bir artış yaşandı. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde sadece 1,1 milyon adet basılan 50 kuruşlar, bu yılın ilk yedi ayında 18,1 milyon adedin üzerine çıkarak 16 katlık bir artış gösterdi. Bu durum, ekonomideki değişimlerin ve para politikalarındaki olası ayarlamaların bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Toplamda, Darphane'nin ocak-temmuz dönemindeki madeni para üretimi, geçen yıla göre 213,2 milyon adet azalarak 189,6 milyon adede geriledi. Bu rakamlar, madeni para arzındaki genel daralmayı ve özellikle düşük değerli birimlerde yaşanan üretimsizliği net bir şekilde ortaya koyuyor.
