Market Raflarında Yeni Dönem: Yoğurt ve Ayran Etiketleri Değişiyor
Gıda ürünlerinin etiketlenmesiyle ilgili olarak önemli bir düzenleme hayata geçiyor. Özellikle yoğurt ve ayran gibi fermente süt ürünlerinin ambalajlarında yer alan bazı ifadelerin kullanımı kısıtlanacak. Geleneksel üretim yöntemlerini çağrıştıran ve tüketicilerin ilgisini çeken ancak bilimsel karşılığı bulunmayan bazı tanımlamalar, artık ticari ürünlerin etiketlerinde yer alamayacak. Bu değişikliğin temel amacı, gıda ürünleri hakkında daha net ve doğru bilgilendirme sağlamak ve yanıltıcı ifadelerin önüne geçmek.
İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yapılan bilgilendirmeye göre, Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt Ürünleri Tebliği kapsamında hazırlanan yoğurt, ayran ve benzeri ürünlerin etiketlerinde artık belirli ifadelerin kullanılmasına izin verilmeyecek. Bu kapsamda, ürünlerin üretiminde kullanılan maya türlerini ifade etmek için sıkça kullanılan 'ekşi maya' ve 'kara maya' gibi terimler, ürün isimlerinin veya üretim açıklamalarının bir parçası olamayacak. Gıda üreticilerine bu yeni kurallara uyum sağlamaları için belirli bir geçiş süresi tanınmış durumda. Bu süre, 31 Aralık 2026 tarihinde sona erecek.
Bu yeni düzenleme, sadece ürünlerin ana isimlerini değil, aynı zamanda ambalajlarında yer alan üretim süreci ve içerik açıklamalarını da etkileyecek. 'Ekşi maya yoğurt', 'kara maya yoğurt', 'ekşi maya ayran', 'kara maya ayran' gibi doğrudan ürün isimlerinin yanı sıra, 'ekşi mayadan üretilmiştir' veya 'kara maya kullanılmıştır' gibi üretim yöntemini belirten ifadeler de etiketlerde yer bulamayacak. Tanınan geçiş süresinin bitiminden itibaren, bu mevzuata aykırı etiketlere sahip ürünlerin piyasada satışına izin verilmeyecek. Bu durum, 2027 yılından itibaren market raflarında yer alacak yoğurt ve ayranların ambalajlarının yeni kurallara uygun olması gerektiği anlamına geliyor.
Bu etiketleme kısıtlamalarının bilimsel bir temeli bulunuyor. Yoğurt ve ayran gibi ürünlerin fermantasyon sürecinde görev alan temel mikroorganizmaların bilimsel olarak tanımlanmış adları mevcut. Yoğurt üretiminde standart olarak Streptococcus thermophilus ve Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus bakterileri kullanılır. Ancak, gıda mevzuatında veya bilimsel literatürde 'ekşi maya' veya 'kara maya' olarak adlandırılan spesifik bir yoğurt kültürü tanımlanmamıştır. Bu nedenle, bu tür genel ve bilimsel karşılığı tam olarak belirlenmemiş ifadelerin, tüketicileri yanlış yönlendirmemesi adına ticari etiketlerde kullanılmasına yönelik bir kısıtlama getirilmiştir. Gıda işletmelerinin bu düzenlemeye tam uyum sağlaması için son tarih 31 Aralık 2026 olarak belirlenmiştir.
