Mersin Şeftali Üreticileri Zararına Satış Yapıyor: Maliyet 13 TL, Alım 5 TL
Mersin'in Mezitli ilçesine bağlı Tepeköy'de şeftali üreticileri, artan maliyetler ve beklenen alım fiyatlarının çok altında kalan satışlar nedeniyle büyük bir ekonomik çıkmazın içine girdi. Sezon boyunca büyük emek ve harcama ile yetiştirilen şeftalinin kilogram başına üretim maliyetinin 13 liraya ulaşmasına rağmen, piyasada alıcı bulamaması üreticileri çaresiz bırakıyor. Aracılar kilogramı 10 lira civarında bir fiyat teklif ederken, meyve suyu fabrikalarının ise 5 lira gibi sembolik rakamlara razı olması, çiftçilerin maliyetlerinin bile karşılanamamasına neden oluyor.
Bu durumun sonucu olarak, hasat edilen tonlarca şeftali ya bahçelerde bekletiliyor ya da kasalarda beklemekten dolayı çürümeye terk ediliyor. Üreticiler, sezon başında yaptıkları gübre, ilaç, işçilik ve mazot gibi temel girdilerin maliyetlerinin hızla yükseldiğini, ancak bu artışın ürün fiyatlarına yansımadığını dile getiriyor. Bazı çiftçiler, ürünlerini toplama aşamasına geldiklerinde dahi alıcı bulmakta zorlanırken, kimileri ise topladıkları ürünleri satamayarak büyük zarara uğruyor.
Tepeköylü bir çiftçi, yaşadıkları ekonomik zorlukları şu sözlerle özetledi: "Üretici olarak gerçekten çok zor durumdayız. Kimse borçlarını ödeyemez hale geldi. Bizim yetiştirdiğimiz şeftalinin kilogram maliyeti 10 lirayken, bunu 5 liraya satmak zorunda kalmak üretici için yıkım demek. Bu koşullarda çiftçilik yapmanın imkanı kalmadı." Bir başka üretici ise 8 ton şeftali topladığını ancak bu ürününü satacak bir alıcı bulamadığını belirterek, "İşçilik ücretlerini ödeyemiyorum, mazot masrafını karşılayamıyorum, gübre ve ilaç borçlarımı kapatamıyorum. Yaklaşık 200 bin lira civarında gübre ve ilaç borcum birikmiş durumda. 100 ton civarında ürünüm var ancak bu kadar ürünü toplamak ve pazarlamak şu an benim için imkansız hale geldi" diyerek mevcut tabloyu gözler önüne serdi.
Üreticiler, hasat öncesi ve hasat döneminde kilogram başına ortalama 11 ila 12 liralık bir maliyetle karşı karşıya kaldıklarını, buna rağmen ürünlerinin çok daha düşük fiyatlardan el değiştirdiğini vurguluyor. Bir şeftali üreticisi, yaşadıkları geçim sıkıntısını şu şekilde dile getirdi: "Pazar sorunumuz çok büyük. Dış pazar veya iç pazar konusunda bize destek olabilecek ne bir yetkili bulabiliyoruz ne de bu konuda somut adımlar atılıyor. Tarım Bakanlığı'ndan da bir destek göremiyoruz. Meyve suyu fabrikalarına verilen şeftali 5 liradan, pazar için ayrılanlar ise 10 liradan alıcı buluyor. Oysa bizim hasat öncesi masrafımız zaten kilogram başına 8 lirayı buluyor. Hasat döneminde de ortalama 3 liralık bir ek maliyetimiz oluyor. Toplamda kilogram maliyetimiz 11-12 lirayı buluyor. Buna rağmen bize ton başına sadece bin lira kalıyor. Bu parayla ilacını, gübresini, işçisini ve hızla artan yakıt masrafını nasıl karşılayacağız? Yetkililere sesleniyorum; tarımdan gerçekten anlıyor musunuz? Çiftçinin halini gelip yerinde görün. Bahçenin dışından, uzaktan bakarak tarım yönetilmez." Başka bir üretici ise, "5 liraya sattığım bir ürün için 10-12 lira masraf yapıyorum. Bu koşullarda evimize ekmek parası götüremez olduk, elektrik faturalarımızı bile ödeyemez duruma geldik" diyerek içinde bulundukları ağır ekonomik koşulları gözler önüne serdi.
