Norveç'te Güneş Görmeyen Şehre Yapay Işıkla Güneş Kazandırıldı
Norveç'in coğrafi yapısı gereği yılın büyük bir bölümünde doğrudan güneş ışığından mahrum kalan Rjukan kasabası, bu eşsiz durumu aşmak için yenilikçi bir çözüme imza attı. Dağların eteklerine yerleştirilen devasa aynalar sayesinde, kasabanın merkezi artık yapay olmayan bir güneş ışığıyla aydınlatılıyor. Bu teknolojik harika, hem kasaba halkının yaşam kalitesini artırmayı hedefliyor hem de bölgeyi turistik bir çekim merkezi haline getiriyor.
Rjukan'ın bulunduğu dar Vestfjord Vadisi, coğrafi konumunun bir sonucu olarak eylül ayından mart ayına kadar yaklaşık altı ay boyunca doğrudan güneş ışığı alamıyor. Bu durum, vadinin tabanında yer alan kasabada uzun süreli gölgelenmelere ve dolayısıyla güneş enerjisinden mahrum kalmaya neden oluyor. Turizm kuruluşlarının verilerine göre, 1.883 metre yüksekliğindeki Gaustatoppen Dağı'nın güney sınırında yer alması, güneş ışınlarının kasaba merkezine ulaşmasını engelliyor. Bu doğal engel, kasaba halkının güneşli günleri dört gözle beklemesine sebep oluyor.
Bu soruna çözüm bulmak amacıyla, dağ yamacına bilgisayar kontrollü üç dev ayna sistemi kuruldu. Her biri 17 metrekarelik genişliğe sahip olan bu aynalar, toplamda 51 metrekarelik bir yansıtıcı yüzey oluşturuyor. Deniz seviyesinden 742 metre yükseklikte, kasaba meydanının yaklaşık 450 metre üzerine konumlandırılan bu aynalar, güneşin hareketlerini otomatik olarak takip ederek ışınları doğrudan meydanın merkezine yansıtıyor. Yansıtılan ışık huzmesi, meydan zemininde yaklaşık 600 metrekarelik eliptik bir alanı aydınlatıyor ve bu parlaklık seviyesi, doğrudan güneş ışığının yüzde 80 ila 100'ü arasında değişiyor. Bu sayede, kasaba halkı kış aylarında bile güneşli bir meydanda vakit geçirebiliyor.
Rjukan'a güneş ışığı getirme fikri aslında yeni değil. Bu ilginç proje, ilk olarak 1913 yılında kasabanın kurucusu sanayici Sam Eyde tarafından ortaya atılmıştı. Ancak o dönemin teknolojik imkanları, bu vizyoner fikrin hayata geçirilmesine izin vermedi. Yaklaşık yüz yıl sonra, 2005 yılında sanatçı Martin Andersen'in çabalarıyla ve gelişen otomasyon teknolojileri sayesinde proje yeniden gündeme geldi. Yapım çalışmaları tamamlandıktan sonra, sistem tam olarak ilk öneriden bir asır sonra, 2013 yılında faaliyete geçti. Günümüzde hala aktif olarak çalışan bu ayna sistemi, kış aylarında kasabanın belirli bir bölgesini aydınlatarak bölge halkına umut ve ışık saçmaya devam ediyor.
