Orta Koridor Canlanıyor: Hürmüz Krizi, Ticareti Kazakistan Üzerinden Avrupa'ya Yönlendiriyor
Orta Doğu'da yaşanan siyasi istikrarsızlıklar ve özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki artan tansiyon, küresel tedarik zincirlerinde önemli değişimlere neden oluyor. Denizyolu taşımacılığının riskli hale gelmesiyle birlikte, uluslararası ticaretin gözü alternatif güzergahlara çevrildi. Bu durum, özellikle Asya ile Avrupa arasındaki mal akışında yeni dinamikler yaratırken, Kazakistan'ın stratejik konumu ve demiryolu altyapısına yaptığı yatırımlar ön plana çıkıyor.
Kazakistan Ulusal Demir Yolu Operatörü (KTZ) tarafından yapılan açıklamalara göre, Çinli firmalar, güvenlik ve öngörülebilirlik endişeleri sebebiyle geleneksel deniz taşımacılığı yerine demiryolu güzergahlarını tercih etmeye başladı. Bu eğilim, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye üzerinden geçen ve 'Orta Koridor' olarak bilinen transit hattın stratejik önemini daha da pekiştiriyor. KTZ'nin üst düzey yöneticisi Talgat Aldybergenov, artan talebi karşılamak ve lojistik kapasitesini güçlendirmek amacıyla kapsamlı altyapı geliştirme projelerine hız verdiklerini belirtti.
Lojistik faaliyetlerini ulusal öncelik haline getiren Kazakistan, bu alana büyük yatırımlar yapıyor. KTZ aracılığıyla 2030 yılına kadar demiryolu altyapısını modernize etmek ve genişletmek için toplamda 10 milyar dolarlık bir yatırım planlanıyor. Bu devasa bütçenin yaklaşık yarısı şimdiden harcanmış durumda. Bu yıl içerisinde 900 kilometrelik yeni demiryolu hattının inşa edilmesi planlanıyor. Bu projelerden biri olan Ayagöz-Bakhty arasındaki 300 kilometrelik hat, Kazakistan ile Çin arasında üçüncü bir sınır geçiş noktası oluşturarak ticaretin daha da hızlanmasını sağlayacak. Tüm bu çalışmaların tamamlanmasıyla, iki ülke arasındaki yıllık demiryolu taşıma kapasitesinin mevcut 55 milyon tondan 100 milyon tona yükseltilmesi hedefleniyor.
Orta Koridor'un işleyişindeki en önemli engellerden biri olarak görülen Hazar Denizi'ndeki gemi kapasitesi sorununa da çözüm bulunuyor. KTZ, bu darboğazı aşmak için 100 milyon doların üzerinde bir yatırımla altı yeni gemi tedarik ediyor. Bu gemilerden dördü Çin'deki Jiangsu Hantong Group tarafından, kalan ikisi ise Azerbaycan'ın Bakü Tersanesi'nde üretilecek. Kazakistan, sadece kendi topraklarındaki değil, aynı zamanda Avrupa'daki lojistik ağını da genişletme hedefinde. Şirket, halihazırda Çin'in Xi'an limanında bir terminal işletirken, Romanya, Macaristan ve Almanya gibi ülkelerde yeni konteyner terminalleri satın alma görüşmelerini sürdürüyor. Ayrıca, Çin'in Chengdu bölgesinde ortak bir proje yürütülürken, Kazakistan'ın Kökşetau şehrinde tarımsal ürün ihracatını destekleyecek bir konteyner merkezi kurulması planlanıyor. Lojistik entegrasyonunu tamamlamak adına hava kargo taşımacılığına da adım atan KTZ, yıl sonuna kadar ilk kargo uçağını filosuna katmayı ve önümüzdeki üç yıl içinde uçak sayısını artırmayı öngörüyor. Lokomotif ihtiyacını karşılamak üzere ise ABD'li Wabtec ve Fransız Alstom ile uzun vadeli anlaşmalar imzalandı.
