Petrol Fiyatları Orta Doğu'daki Gerilimle Yükselişte
Uluslararası petrol piyasalarında haftanın ilk işlem gününde dikkat çekici bir yükseliş yaşandı. Küresel enerji piyasalarının gösterge petrolü Brent'in varil fiyatı, uluslararası vadeli işlemlerde 93,33 Amerikan Doları seviyesine ulaşarak haftaya pozitif bir başlangıç yaptı. Bu artış, önceki hafta sonunda yaşanan gelişmelerin ardından piyasalarda oluşan tedirginliğin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Cuma günü 94,10 Dolar'a kadar tırmanan Brent petrolü, haftayı 91,12 Dolar seviyesinden kapatmıştı. Ancak bu hafta başında kaydedilen yaklaşık yüzde 2,4'lük bir primle fiyatlar yeniden 93,33 Dolar'a çıktı. Amerikan hafif ham petrolü Batı Teksas (WTI) türü ise aynı dakikalarda 89,88 Dolar'dan işlem görerek yükseliş eğilimine eşlik etti.
Petrol fiyatlarındaki bu ivmelenmenin temelinde, Ortadoğu'da tırmanan jeopolitik tansiyon yatıyor. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasında hafta sonu yaşanan karşılıklı askeri operasyonlar ve bununla birlikte İsrail'in Lübnan'a yönelik başlattığı kara operasyonlarının kapsamını genişletme kararı, piyasalarda arz güvenliği endişelerini artırdı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı yakınlarındaki stratejik öneme sahip Keşm Adası ve Goruk bölgelerinde bulunan radar ve insansız hava aracı kontrol merkezlerini hedef aldıklarını açıkladı. Buna karşılık olarak İran Devrim Muhafızları Ordusu da ABD'nin, Hürmüzgan eyaletindeki bir iletişim kulesini vurduğunu bildirdi. İran ise ABD'ye ait bir silahlı insansız hava aracının kendi hava sahası üzerinde düşürüldüğünü duyurarak gerilimi daha da yükseltti.
Diğer yandan, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, ateşkes çabalarına rağmen Lübnan'daki operasyonların genişletilmesi yönündeki talimatı da dikkat çekti. Netanyahu, İsrail kara birliklerinin Lübnan'da Litani Nehri'nin kuzeyine geçtiğini ve tarihi Şakif Kalesi'nin bulunduğu stratejik bölgenin de kontrol altına alındığını belirtti. Bu gelişmeler, İran ile ABD arasındaki diplomatik mesajlaşmanın sertleşmesine ve olası bir anlaşma ihtimalinin zayıflamasına neden oldu. İran'ın müzakere heyeti başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İran halkının haklarının tam olarak güvence altına alınması durumunda ancak herhangi bir anlaşmanın onaylanacağını vurgulayarak, ABD ile devam eden müzakerelerde İran'ın kendi değişikliklerini uygulayacağı yönündeki niyetini dile getirdi.
Bu jeopolitik gelişmeler, yatırımcıların Hürmüz Boğazı gibi kritik su yollarında petrol sevkiyatının aksayabileceği yönündeki endişelerini körükledi. CENTCOM, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukası uyguladığı gerekçesiyle bugüne kadar rotası değiştirilen gemi sayısının 118'e ulaştığını rapor etti. Buna karşılık İran, son 24 saat içinde 28 petrol tankeri ve ticari geminin kendi koordinasyon ve izinleriyle Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yaptığını açıkladı. Petrol analistleri, Çin'den gelen zayıf ekonomik göstergelere rağmen, Ortadoğu'daki arz güvenliği risklerinin petrol fiyatlarını desteklemeye devam ettiğini belirtiyor. Teknik olarak Brent petrolünde 93,73 Dolar seviyesinin bir direnç noktası, 92,67 Dolar seviyesinin ise destek bölgesi olarak takip edileceği öngörülüyor.
