Petrol Fiyatları Yükseldi, Enflasyon ve Faiz Endişeleri Küresel Piyasaları Salladı
Orta Doğu'da artan jeopolitik tansiyon ve stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığında yaşanan aksamalar, küresel enerji piyasalarında fiyatların ani bir şekilde yükselmesine neden oldu. Bu durum, dünya genelinde enflasyonist baskıları yeniden gündeme taşırken, yatırımcılar arasında ABD Merkez Bankası'nın (Fed) olası faiz artırımlarına dair endişeleri de tırmandırdı. Risk iştahının azaldığı bir ortamda, altının güvenli liman olarak görülmesiyle birlikte ons fiyatı rekor seviyelere yaklaştı. Ancak, teknoloji devi Nvidia'nın büyük finans kuruluşlarıyla yaptığı devasa yapay zeka yatırımı anlaşması, teknoloji hisselerine bir nebze olsun soluk aldırarak genel piyasadaki düşüş eğilimini sınırlamayı başardı.
Bölgedeki barış görüşmelerinin henüz somut bir sonuca ulaşamaması, piyasalardaki belirsizliği ve enflasyon endişelerini körüklemeye devam ediyor. Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinde gözlemlenen azalma, enerji tedarikine yönelik kaygıları canlı tutuyor. ABD Başkanı'nın İran ile olası bir anlaşmaya varılamaması durumunda bölgeye yönelik sert müdahaleler olabileceğine dair yaptığı açıklamalar, tansiyonu daha da artırdı. İran'ın anlaşma taleplerinin tazminat üzerine kurulu olduğu ve asıl ödemenin Tahran'dan gelmesi gerektiği yönündeki söylemler, diplomatik çözüm sürecinin uzayabileceği ihtimalini güçlendirdi. Bu durum, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapalı tutma eğilimini sürdürmesiyle birleşince, petrol fiyatlarındaki yükseliş trendini destekledi. Nitekim, Brent petrolünün Ekim vadeli varil fiyatı önemli ölçüde artış göstererek 87 dolar seviyesini aştı.
Petrol fiyatlarındaki bu artış, küresel ölçekte enflasyonun yeniden canlanması riskini beraberinde getirirken, tahvil piyasalarında da faiz oranlarının yükselmesine yol açtı. ABD'nin 10 yıllık hazine tahvillerinin faiz oranı, yaklaşık 6 baz puanlık bir artışla yüzde 4,71'e ulaştı. Bu gelişme, Fed'in para politikalarına yönelik beklentileri de şekillendirmeye başladı. Analistler, mevcut durumda ABD'de istihdam piyasasındaki zayıflamanın, Fed'in atabileceği adımların önceki dönemlere kıyasla daha temkinli olabileceği yönünde bir algı oluşturduğunu belirtiyor. Para piyasalarında Fed'in gelecek ayki toplantısına ilişkin beklentilerde bir bölünme gözlemlenirken, bankanın yıl sonuna kadar bir faiz artırımı yapma olasılığının yüzde 75 civarında olduğu tahmin ediliyor. Buna ek olarak, Fed yetkililerinden gelen ve faiz artırımı sinyalleri veren açıklamalar, piyasalardaki risk algısını daha da artırdı. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, enflasyonu kontrol altına almak için birden fazla faiz artırımının gerekli olabileceği yönünde bir açıklama yaptı. Yarın açıklanacak olan ABD enflasyon verisinin, Fed'in gelecekteki politikalarına ilişkin beklentileri önemli ölçüde etkileyebileceği ve bu süreçte piyasalarda dalgalanmaların yaşanabileceği öngörülüyor.
Diğer yandan, teknoloji ve yapay zeka alanındaki yenilikçi gelişmeler, piyasalardaki genel olumsuz havayı bir nebze olsun dengelemeye yardımcı oluyor. Yapay zeka altyapısını güçlendirme hedefiyle hareket eden teknoloji devi Nvidia, altı büyük finans kuruluşu ile yaptığı stratejik ortaklıklar aracılığıyla 500 milyar doların üzerinde üçüncü taraf sermayesini harekete geçireceğini duyurdu. Apollo, Blackstone, BlackRock, Brookfield, Goldman Sachs ve KKR gibi dev isimlerle yapılan bu anlaşmalar, bağımsız bilişim finansman platformlarının oluşturulmasını amaçlıyor. Nvidia CEO'su Jensen Huang, bu adımla şirketin sadece çip üreticisinden öteye geçerek, üretken ve yatırım yapılabilir bir yapay zeka altyapı sınıfı oluşturmaya başladığını vurguladı. BlackRock CEO'su Larry Fink, yapay zeka altyapısının geliştirilmesinin büyük bir yatırım ve uzman iş gücü gerektirdiğini belirterek, ortaklığın küresel ekonomilerin büyümesine katkı sağlayacağını ve yatırımcılar için cazip fırsatlar yaratacağını ifade etti. Goldman Sachs CEO'su David Solomon ise bu tarihi yapay zeka yatırım döngüsünde önemli bir aşamada olunduğunu ve Nvidia altyapısına dayalı yeni bir kredi piyasası yaratma potansiyelinden duyduğu heyecanı dile getirdi. Bu anlaşma, yapay zeka altyapı yatırımlarının gelecekte finansman bulma konusundaki iyimserliği artırırken, sektördeki olası döngüsel risklere karşı da dikkatli olunması gerektiği uyarısı yapıldı.
Enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları güçlendirebileceği endişeleriyle bir süredir yükselişte olan ABD 10 yıllık tahvil faizleri, şu sıralarda yatay bir seyir izliyor. Dolar endeksi 99 bandındaki konumunu korurken, Fed'in politika adımlarına dair belirsizliklerden destek bulan altının ons fiyatı, dün kaydettiği yükselişin ardından bugün 4 bin 435 dolar ile son 2,5 ayın zirvesine ulaştı. Ancak bu seviyelerden bir miktar geri çekilme yaşayarak şu anda 4 bin 377 dolar civarında işlem görüyor. Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise 87,8 dolar seviyesinde yatay seyrini sürdürüyor. Kurumsal cephede ise teknoloji devi Intel, hisse senedi arzıyla 15 milyar dolar fon sağlamayı hedeflediğini duyurmasının ardından hisselerinde yüzde 4,1'lik bir değer kaybı yaşadı. Bu gelişmeler ışığında, küresel piyasalarda S&P 500 endeksi hafif bir düşüşle %0,06, Nasdaq endeksi %0,32 ve Dow Jones endeksi %0,11 oranında geriledi. Ancak güne başlarken ABD endeks vadeli kontratları pozitif bir seyir izliyor.
Avrupa borsaları, Orta Doğu'daki gelişmeler ve enerji maliyetlerindeki artışın etkisiyle karışık bir seyir izledi. Bölgede yarı iletken sektöründeki toparlanma dikkat çekerken, enerji hisselerinde de yükselişler gözlemlendi. Avrupa'da doğal gaz fiyatları, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatlara ilişkin belirsizlikler nedeniyle yüzde 8 oranında arttı. Dün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi'nde yatırımcı güven endeksi ağustos ayında 4 puanlık bir artışla 0,9 seviyesine yükseldi. Öte yandan, Hollanda merkezli bir bankanın yayımladığı raporda, bu yaz Avrupa'yı etkisi altına alan aşırı sıcaklar ve uzun süreli kuraklığın AB ekonomisine yaklaşık 180 milyar avro zarar vereceği ve bu yıl için öngörülen ekonomik büyümeyi tamamen ortadan kaldıracağı belirtildi. Rapora göre, aşırı sıcaklardan en fazla etkilenmesi beklenen ülke Fransa olurken, tekrarlayan sıcak hava dalgalarının GSYH'yi yaklaşık yüzde 1,4 oranında azaltarak ekonomide yıllık bazda yüzde 0,6'lık bir daralmaya yol açabileceği öngörüldü. Bu gelişmeler doğrultusunda, İngiltere'de FTSE 100 endeksi %0,35 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi %0,1 gerilerken, Fransa'da CAC 40 endeksi %0,13 yükseldi. Almanya'da DAX 40 endeksi ise yatay bir seyir izledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık bir seyirle başladı.
Asya piyasaları, Orta Doğu kaynaklı risklere rağmen yapay zeka alanındaki güçlü iş birlikleri sayesinde yatırım iştahını korumayı başardı. Bölgede teknoloji sektörünün yoğunlukta olduğu Güney Kore borsası pozitif bir performans sergilerken, Çin ve Hong Kong borsalarında düşüşler yaşandı. Japonya piyasaları ise Dağ Günü tatili nedeniyle kapalıydı. Teknoloji sektörü, yapay zeka talebindeki güçlü sinyallerle desteklenmeye devam ederken, yarı iletken üretiminin önde gelen firmalarından Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), temmuz ayı satışlarında %45'lik bir artış bildirmesinin ardından hisseleri %0,8 oranında değer kazandı. Bu gelişmeler sonucunda, kapanışa doğru Güney Kore'de Kospi endeksi %1,4 yükselirken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi %0,6 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi %0,1 oranında düştü.
Borsa İstanbul'da ise alıcılı bir kapanış yaşandı. Dün genel olarak alım ağırlıklı bir seyir izleyen BIST 100 endeksi, günü %0,23'lük bir artışla 13.811,60 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) işlem gören BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontratlar, dün akşam seansında normal seans kapanışına göre %0,10'luk bir düşüş gösterdi. Dolar/TL kuru, günü 47,7040 seviyesinden tamamlarken, bankalararası piyasanın açılışında bir önceki kapanışa göre %0,1'lik bir artışla 47,7380 liradan işlem gördü. Analistler, bugün yurt içinde açıklanacak perakende satış verilerinin ve yurt dışında ABD'de açıklanacak ikinci el konut satışları verilerinin takip edileceğini belirttiler. Teknik açıdan BIST 100 endeksi için 13.900 ve 14.000 puan seviyelerinin direnç, 13.700 ve 13.600 puan seviyelerinin ise destek konumunda olduğu ifade edildi. Bugün piyasalarda takip edilecek önemli veriler arasında Türkiye'den haziran ayı perakende satışları ve ABD'den temmuz ayı ikinci el konut satışları yer alıyor. Japonya'da piyasalar tatil nedeniyle kapalı olacak.
