Planlama Hatası: Balıkesir Çevre Yolu Maliyeti 8 Kat Arttı, Süresi Uzadı
Ülkemizde ekonomik sıkıntıların milyonlarca vatandaşı etkilediği bir dönemde, kamu kaynaklarının verimli kullanılmadığına dair endişeler giderek artıyor. Devletin milyarlarca liralık bütçesinin, yeterli planlama yapılmadığı için boşa harcandığına dair örnekler kamuoyunda tepkiyle karşılanıyor. Bu plansızlığın son ve çarpıcı örneklerinden biri de Balıkesir Çevre Yolu projesinde yaşandı. Projenin başlangıçtaki maliyeti ile mevcut durumu arasındaki fahiş fark ve tamamlanma süresindeki kaymalar, ciddi sorgulamalara yol açtı.
Balıkesir Çevre Yolu projesinin ilk ihalesi 2022 yılının ortalarında gerçekleştirildi. Dönemin şartlarına göre yaklaşık 975 milyon liralık bir bedelle işe başlanması hedefleniyordu. Projenin Mayıs 2023'te tamamlanacağı duyurulmuştu. Ancak belirtilen süre içerisinde projenin tamamlanamaması, işin akıbetini belirsizliğe sürükledi. Bu durum, kamuoyunda ve ilgili çevrelerde projenin yönetimi ve planlaması hakkında soru işaretlerinin oluşmasına neden oldu.
Beklenen tarihte tamamlanamayan çevre yolu için yeniden ihaleye çıkılması gerekti. 2026 yılının nisan ayında gerçekleştirilen yeni ihalede, daha önce projede yer alan ve işi zamanında bitiremeyen bir firmanın da bulunduğu bir ortak girişim, ihaleyi yaklaşık 7 milyar 205 milyon liralık bir teklifle kazandı. Bu durum, projenin başlangıç maliyetinin yaklaşık 8.4 katına denk gelen devasa bir artış anlamına geliyor. Başlangıçta 975 milyon lira olarak planlanan maliyet, yeni sözleşmeyle 8 milyar lirayı aştı. Projenin bitiş tarihi de ilk duyurulan 2023'ten 2027'ye ertelenerek toplamda 4 yıllık bir gecikme yaşandı.
Bu türden projelerdeki gecikmeler ve maliyet artışları, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmadığı eleştirilerini beraberinde getiriyor. Özellikle ekonomik zorlukların yaşandığı bu günlerde, büyük ihalelerin takibi, sözleşmelere uyulması ve projenin zamanında tamamlanması büyük önem taşıyor. Balıkesir Çevre Yolu örneği, gelecekteki kamu projeleri için daha sıkı bir denetim ve daha gerçekçi planlama yapılması gerektiğinin altını çiziyor. Plansızlığın bedelinin, hem ekonomik olarak hem de vatandaşların yaşam kalitesi açısından ağır olabileceği gerçeği bir kez daha gözler önüne serildi.
