Saraçhane Binası Vakıflara Devrediliyor mu? İBB'den Açıklama Bekleniyor
Türkiye'de son dönemde muhalif belediyelere ait olduğu düşünülen bazı önemli yapıların mülkiyetine ilişkin yaşanan değişimler, yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin (İBB) Fatih ilçesinde bulunan ve şehrin önemli kamu binalarından biri olan Saraçhane'deki ana hizmet binasının mülkiyetinin, Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne devredilmesine yönelik bir adım atıldığı iddiaları gündeme bomba gibi düştü. Bu iddialar, özellikle geçmişte benzer süreçlerin yaşandığı Galata Kulesi ve Yerebatan Sarnıcı gibi simge yapıların devri göz önüne alındığında, kamuoyunda geniş yankı buldu.
Edinilen bilgilere göre, yeni düzenlemelerle hız kazanan mülkiyet transferleri kapsamında, Saraçhane'deki İBB ana hizmet binası için de harekete geçildiği belirtiliyor. 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 30. maddesi ile son olarak 2025 yılında kabul edilen 7565 sayılı kanun çerçevesinde, bazı taşınmazların vakıf statüsüne geri döndürülmesine yönelik işlemlerin hızlandığı ifade ediliyor. Bu çerçevede, Saraçhane binasının da tapu kayıtlarında bulunan çeşitli vakıflara ait şerhler gerekçe gösterilerek Vakıflar Genel Müdürlüğü adına tescil edilmesi sürecinin başlatıldığı öne sürülüyor.
Güncel tapu kayıtlarında, söz konusu taşınmaz üzerinde Cübbeci Başı Dikran Vakfı, Ayasofya-i Kebir Vakfı, Yakup Ağa Vakfı, Dervişzade Mustafa Vakfı, Ahmet Paşa Vakfı, İsmihan Kaya Sultan Vakfı ve Elhaç Hüseyin Ağa Vakfı gibi mazbut vakıflara ait şerhlerin bulunduğu bilgisine ulaşıldı. Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün bu şerhleri esas alarak tapu tescil işlemlerini yürüttüğü ve mülkiyetin kısa süre içerisinde yeniden kaydedilebileceği iddialar arasında yer alıyor. Bu durum, binanın uzun yıllardır İBB tarafından kamu hizmeti amacıyla kullanılması göz önüne alındığında, hukuki ve siyasi açıdan önemli tartışmalara yol açması bekleniyor.
1953 yılında açılan bir mimari proje yarışması sonucunda Mimar Nevzat Erol tarafından tasarlanan ve Türkiye'nin çağdaş kamu mimarisi örneklerinden biri olarak kabul edilen Saraçhane Belediye Sarayı, İstanbul'un silüetinde önemli bir yere sahip. Cumhuriyet dönemi mimarisinin önemli eserlerinden biri olarak nitelendirilen bu yapı, 2019 yerel seçimlerinin ardından İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu tarafından kütüphaneye dönüştürme niyetiyle gündeme gelmişti. Ardından, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından birinci derecede korunması gereken kültür varlığı olarak tescil edilmişti. Daha önceki süreçlerde Galata Kulesi ve Yerebatan Sarnıcı gibi İstanbul'un tarihi ve kültürel mirasının önemli parçalarının Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne devredilmesi, kamuoyunda büyük tepkilere neden olmuştu. Bu devirler sırasında yaşanan hukuki süreçler ve mahkeme kararları, benzer durumların tekrarlanması ihtimalini de gündeme getiriyor.