Sarımsak Fiyatları Rekor Kırdı: Tarlada Ucuz, Pazarda Pahalı
Türkiye'nin önde gelen sarımsak üretim merkezlerinde hasat dönemi sona ererken, elde edilen veriler rekoltede geçen yıla kıyasla önemli bir artış yaşandığını gösteriyor. Kastamonu, Gaziantep ve Kahramanmaraş gibi bölgelerde üreticiler, bu sezon verimlilikte yüzde 25 ile 40 arasında bir artış kaydetti. Ancak, tarlada yaşanan bu bolluk ve buna bağlı olarak üretici fiyatlarındaki düşüş, tüketiciye indirim olarak yansımadı. Aksine, büyükşehirlerdeki market ve pazar raflarında sarımsak fiyatları adeta tavan yaptı.
Üreticiler, kontrolsüz ekim nedeniyle arzın artmasının tarladaki fiyatları aşağı çektiğini belirtiyor. Örneğin, geçen yıl kilogramı 120-150 lira bandında satılan meşhur Taşköprü sarımsağının bu sezon tarladaki satış fiyatı 100-120 liraya kadar geriledi. Benzer bir durum Araban sarımsağında da yaşanıyor; kilogram fiyatı geçen yıl 60 lirayken bu sezon 30-40 liraya kadar düşmesine rağmen üreticiler alıcı bulmakta zorlanıyor. Bu durum, tarladaki bereketin raflara ulaşmadığını ve üretici ile tüketici arasındaki fiyat makasının daha da açıldığını gözler önüne seriyor.
Sarımsağın üretim alanlarından tüketim noktalarına ulaşmasıyla birlikte fiyatlar adeta başkalaşıyor. Özellikle İstanbul gibi büyük metropollerdeki perakende satış noktalarında durum daha da vahim bir hal alıyor. Taşköprü sarımsağının kilogram fiyatı 350-400 liraya kadar çıkarken, Araban sarımsağı da 170-200 lira aralığında alıcı buluyor. Bu fiyatlar, sarımsağın son tüketiciye ulaşana kadar geçtiği aracı zincirlerdeki maliyet artışlarını ve kar marjlarını da gözler önüne seriyor.
Mevcut perakende fiyatları üzerinden yapılan hesaplamalar, tek bir sarımsak dişinin bile ne kadar maliyetli hale geldiğini ortaya koyuyor. Bir kilogram sarımsakta ortalama 10 ila 12 baş, her başta ise yaklaşık 10 diş bulunduğu varsayımıyla, İstanbul'daki tüketicinin sofrasına gelen tek bir Taşköprü sarımsağı dişi için yaklaşık 3 lira ödemesi gerekiyor. Araban sarımsağının tek bir dişi için ise bu rakam yaklaşık 1,5 liraya denk geliyor. Bu durum, temel bir gıda maddesi olan sarımsağın ulaşılabilirliğini sorgulatırken, enflasyonist baskının mutfaklara ne denli yansıdığının da bir göstergesi olarak öne çıkıyor.
