Serbest Bölgeler Rekor Kırdı: 7 Ayda 7.7 Milyar Dolarlık Satış!
Türkiye'deki 19 serbest bölge, 2024 yılının ilk yedi aylık diliminde toplam ihracatını bir önceki yıla göre yüzde 6,9 oranında artırarak dikkat çekici bir başarıya imza attı. Bu dönemde kaydedilen 7,7 milyar dolarlık satış rakamı, serbest bölgelerin ekonomik performansındaki yükselişi gözler önüne sererken, özellikle Temmuz ayında yaşanan rekor, sektördeki canlılığın en net göstergesi oldu.
Ticaret Bakanlığı tarafından paylaşılan bilgilere göre, serbest bölgelerden gerçekleştirilen ihracat, Temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 11,3'lük bir artışla 1 milyar 152 milyon dolara ulaştı. Bu rakam, serbest bölgelerin aylık bazda elde ettiği en yüksek ihracat değeri olarak kayıtlara geçti. Böylece, serbest bölgelerden yapılan ihracatın aylık 1 milyar dolar seviyesinin üzerinde sürdürülmesi de başarının sürekliliğini teyit etti.
Yılın ilk yedi ayında serbest bölgelerden yapılan ihracatın ithalatı karşılama oranları da büyük önem taşıyor. Bu oranların Ocak-Temmuz döneminde yüzde 160,9'a, Temmuz ayında ise yüzde 152,5'e yükselmesi, 19 serbest bölgenin net ihracatçı statüsünü pekiştirirken, küresel pazardaki rekabet gücünü de artırdığını gösteriyor. Bu durum, Türkiye ekonomisinin dış ticaret dengesine olumlu katkı sağlama potansiyelini de ortaya koyuyor.
Teknolojik ürünlerin serbest bölgeler ihracatındaki payının artması da dikkat çeken bir diğer önemli gelişme olarak öne çıkıyor. Ocak-Temmuz döneminde, serbest bölgelerin toplam satışları içindeki ihracatın payı yüzde 76,8'e ulaşarak, son yedi aylık periyotlar arasındaki en yüksek seviyeye erişti. Bu dönemde, orta-ileri teknoloji ürünlerinin payı yüzde 50,4, yüksek teknoloji ürünlerinin payı ise yüzde 7 olarak gerçekleşti. Toplamda bu oranların yüzde 57,4'e ulaşması, Türkiye'nin katma değeri yüksek ürün ihracatı hedeflerine ulaşmasında serbest bölgelerin stratejik rolünü vurguluyor.
Serbest bölgelerdeki ekonomik faaliyetler, istihdam alanında da önemli bir rol oynuyor. Ocak-Temmuz döneminde, 19 serbest bölgede toplam bin 934 firma faaliyet gösterdi. Bu firmaların 474'ü yabancı sermayeli olurken, yerli firmaların sayısı bin 460 olarak kayıtlara geçti. Bu firmalar aracılığıyla 87 bin 655 kişiye doğrudan istihdam imkanı sağlandı. Tahsis edilen 2 bin 795 faaliyet ruhsatının 2 bin 97'si yerli, 698'i ise yabancı kullanıcılara verildi. Özellikle üretim odaklı faaliyet ruhsatlarının toplam ruhsatlar içindeki payının geçen yıla göre artarak yüzde 44,6'ya ulaşması, serbest bölgelerin üretim ve ihracat üssü olma potansiyelini güçlendiriyor.
Bölgeler bazında incelendiğinde, Ege Serbest Bölgesi ocak-temmuz döneminde ihracatını 132,2 milyon dolar artırarak 1 milyar 963 milyon dolara ulaştırdı ve toplam serbest bölge ihracatının yüzde 25,5'ini tek başına gerçekleştirdi. Bursa Serbest Bölgesi'nin ihracatı yüzde 32,7 artışla 1 milyar 205 milyon dolara yükselirken, Antalya Serbest Bölgesi Temmuz ayında yüzde 227,2'lik rekor bir artışla 115,1 milyon dolara ulaştı ve yılın ilk yedi ayında toplamda 447 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi.
Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesi de 7 aylık dönemde ihracatını yüzde 32,3 artırarak 341 milyon dolara taşıdı. Batı Anadolu, Trabzon ve Antalya gibi bölgeler başta olmak üzere toplam 6 serbest bölgenin ihracatında yüzde 10'un üzerinde artış yaşandı. Ege Serbest Bölgesi'nin yurt içi ve yurt dışı ticaret hacmi 3,73 milyar dolara ulaşarak, serbest bölgelerin toplam ticaret hacminin yüzde 22'sini oluşturdu. Adana-Yumurtalık, Batı Anadolu, Gaziantep ve Trabzon serbest bölgelerinde ise dört ticaret yönünde de artış gözlemlenmesi, bu bölgelerdeki genel bir büyüme eğilimini ortaya koydu.
Bu başarılı performans, Türkiye'nin 'Ticaretin Yüzyılı' vizyonuyla uyumlu olarak, serbest bölgelerin teknoloji odaklı ve yüksek katma değerli üretime dayalı stratejik ihracat merkezleri haline getirilmesi yönündeki kararlılığı yansıtıyor. Ülkenin stratejik coğrafi konumu da bu hedeflere ulaşmada önemli bir avantaj sağlıyor.
