Şirket Kârları Düşük Kaldı, Yatırımlar Durdu: 1.9 Milyon Lira Ne Kadar Yeterli?
Geride bıraktığımız 2025 yılı, Türkiye'deki şirketler için hem kârlılık hem de büyüme açısından zorlu bir dönem olarak kayıtlara geçti. Uzun süredir devam eden yüksek enflasyonist baskının etkileriyle mücadele eden işletmeler, bir yandan artan borçluluk oranlarıyla boğuşurken diğer yandan da yatırım kararlarını ertelemek zorunda kaldı. Bu durum, özellikle sanayi sektöründe istihdamda önemli bir gerilemeye neden oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ve Kurumlar Vergisi mükelleflerinin mali tablolarını temel alan '2025 Yılı Sektör Bilançoları İstatistikleri', iş dünyasının uzun süredir dile getirdiği finansal zorlukları somut verilerle ortaya koydu.
TÜİK'in yayımladığı detaylı analizler, 1 milyon 150 bin 191 firmanın mali durumunu gözler önüne serdi. Bu firmaların toplam net satış hacminin 107.7 trilyon lirayı aştığı belirlendi. Ancak bu büyük cironun net kâra dönüşen kısmı, şirketlerin yatırım iştahını kabartacak seviyede gerçekleşmedi. 2025 yılı boyunca şirketlerin elde ettiği toplam net kâr 2 trilyon 237 milyar lira olarak hesaplandı. Bu rakam, firma başına ortalama 1.9 milyon liralık bir net kâra denk geliyor. Ancak bu ortalama rakamın, büyük sanayi kuruluşları ve holdinglerin elde ettiği astronomik kârlarla şişirildiği, küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ'ler) için ise durumun çok daha iç karartıcı olduğu belirtiliyor. Nitekim, toplam kârın önemli bir bölümü, yani 486.6 milyar lirası, sadece sanayinin en büyük bin firması tarafından elde edildi.
Şirketlerin finansal yapısını daha yakından inceleyen toplulaştırılmış bilançolar, 2025 yılında toplam aktif büyüklüğünün 123 trilyon 970 milyar liraya ulaştığını gösteriyor. Aynı dönemde toplam öz kaynaklar 56 trilyon 741 milyar lira seviyesindeyken, toplam borçların 67 trilyon 229 milyar liraya ulaşması dikkat çekici. Bu tablo, şirketlerin varlıklarının önemli bir kısmının borçlarla finanse edildiğini ve finansal kırılganlığın arttığını ortaya koyuyor. Sektörel bazda incelendiğinde, imalat sektörünün 873 milyar 989 milyon lira ile en yüksek net kârı elde eden sektör olarak öne çıktığı görülüyor. Ulaştırma ve depolama sektörü 107 milyar 223 milyon lira, gayrimenkul faaliyetleri sektörü 43 milyar 693 milyon lira kâr elde ederken, konaklama ve yiyecek hizmetleri sektörü ise 27 milyar 770 milyon lira net zarar kaydetti.
Ekonomik daralma ve belirsizliklerin bir sonucu olarak, sanayi sektöründe istihdamda ciddi bir kayıp yaşandı. 2025 yılı içerisinde imalat sektöründe çalışan 179 bin 410 kişi işini kaybetti. TÜİK verilerine göre, imalat sektörü 33 trilyon 54 milyar 231 milyon lira ile en yüksek aktif büyüklüğüne sahip sektör olurken, onu 25 trilyon 89 milyar 616 milyon lira ile toptan ve perakende ticaret sektörü izledi. Borçluluk açısından da imalat sektörü 17 trilyon 628 milyar 292 milyon lira ile ilk sırada yer aldı. Toptan ve perakende ticaret sektörü 16 trilyon 295 milyar 731 milyon lira ile ikinci, inşaat sektörü ise 11 trilyon 892 milyar 751 milyon lira ile üçüncü sırada yer alarak yüksek borçluluklarıyla dikkat çekti. Bu veriler, Türkiye ekonomisinin genelinde süregelen yapısal sorunlara ve KOBİ'lerin karşı karşıya olduğu zorluklara işaret ediyor.
