Tarihi Eser Kaçakçılığı Engellendi: Antik Sikkeler Bulundu
Norveç'in başkenti Oslo'da, uluslararası bir tarihi eser kaçakçılığı operasyonu engellendi. Tunus kıyılarından çıkarıldığı tespit edilen ve yaklaşık 200 kilogram ağırlığında olduğu belirlenen devasa bir antik bronz sikke hazinesine ulaşılmaya çalışıldığı ortaya çıktı. Bir antikacının dikkatli ihbarı ve emniyet güçlerinin titiz takibi sayesinde bu büyük kaçakçılık teşebbüsü önlendi. Ele geçirilen sikkelerin bir bölümü, yapılan incelemelerin ardından ait oldukları topraklara, Tunus'a geri gönderildi.
Olayın 2022 yılında vuku bulduğu öğrenildi. Tunus uyruklu bir şahıs, Oslo'da faaliyet gösteren bir antika satıcısıyla çevrimiçi platform üzerinden iletişime geçti. Şahıs, Tunus karasularındaki su altı arkeolojik çalışmalar sırasında ulaştığı, yaklaşık 200 kilogramlık bronz sikke koleksiyonuna sahip olduğunu bildirdi. İletişim sırasında gönderilen dijital görsellerde, birbirine yapışmış, korozyona uğramış sikke yığınlarının bir taşıma aracına yüklendiği anlar dikkat çekti. Bu durum, yetkililerin durumu daha yakından incelemesine neden oldu.
Müze uzmanları ve nümismatik (sikke bilimi) alanında uzmanlaşmış akademisyenler tarafından yapılan detaylı incelemeler sonucunda, ele geçirilen sikkelerin M.Ö. 215 ile M.Ö. 205 yılları arasındaki İkinci Pön Savaşı dönemine ait olduğu kesinleşti. Sikkelerin, o dönemin önemli güç merkezlerinden Kartaca'daki darphanelerde basıldığı tespit edildi. Yapılan sayımlarda, 14 ila 18 gram ağırlığında 24 adet "üçlü şekel" ve 6 ila 9 gram ağırlığında 6 adet "şekel" olduğu belirlendi. Sikkelerin her iki yüzünde de dönemin önemli tanrıçalarından Tanit'in başı ile hurma ağacı önünde duran bir at figürünün yer aldığı görüldü. Sikkelerdeki kalıp işçiliğinin büyük bir benzerlik göstermesi, bu eserlerin aynı zaman diliminde ve aynı atölyede üretildiğini kanıtlar nitelikteydi. Sikkelerin yüzeyindeki yoğun korozyon ve yapışmış tortular ise, bu değerli tarihi objelerin uzun yıllar boyunca su altındaki bir batıkta veya bir yapı kalıntısı içerisinde bulunduğunu gösteriyordu.
Süreç içerisinde şüpheli kişi hakkında başlatılan yasal işlemler ve yöneltilen suçlamalar daha sonra geri çekildi ve şahıs Tunus'a iade edildi. Şüphelinin dijital cihazlarından elde edilen coğrafi konum verileri, sikkelerin çıkarıldığı alanın Tunus kıyıları olduğunu doğrulayan önemli bir kanıt niteliği taşıdı. Tunus Büyükelçiliği, Oslo Üniversitesi Kültür Tarihi Müzesi ve Norveç Kültür Bakanlığı arasında kurulan güçlü bir koordinasyon ve iş birliği neticesinde, el konulan 30 adet sikke, Mart 2023'te düzenlenen resmi bir törenle Tunus hükümetine teslim edildi. Bu teslimat, tarihi eserlerin ait oldukları ülkeye geri dönmesi açısından sembolik bir önem taşıyordu. Konuyla ilgili olarak 'Libyan Studies' adlı saygın akademik dergide yayımlanan bilimsel rapor, ele geçirilen bu 30 sikkenin, aslında çok daha büyük bir ana definenin yalnızca küçük bir parçasını oluşturduğuna işaret ediyor. Raporda sunulan ek bilgiler, Aralık 2023 ve Ocak 2025 tarihlerinde gerçekleştirilen uluslararası müzayedelerde, Oslo'da ele geçirilen örneklerle aynı fiziksel özelliklere, yani aynı patinaya ve korozyon izlerine sahip sikke gruplarının satıldığına dair kanıtlar sunuyor. Ayrıca, son on yıl içerisinde çevrimiçi müzayede kataloglarında benzer tipte 500'den fazla sikkenin satışa çıkarıldığı bilgisi de yer alıyor. Bu sayı, dünya genelindeki tüm müze koleksiyonlarında bulunan toplam sikke sayısını dahi geride bırakmış durumda. Bu durum, benzer kaçakçılık faaliyetlerinin uluslararası düzeyde ne denli yaygın olabileceğine dair ciddi endişeleri de beraberinde getiriyor.
