TMO'dan Çiftçiye Şok: Buğday Alım Fiyatı Maliyetleri Karşılamıyor
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından belirlenen buğday alım fiyatları, çiftçilerin maliyetlerini karşılamaktan uzak kalarak büyük bir hayal kırıklığı yarattı. Üretim girdilerindeki fahiş artışlar karşısında TMO'nun açıkladığı 16.5 liralık alım fiyatı, çiftçilerin büyük tepkisine neden oldu. Özellikle akaryakıt ve gübre gibi temel üretim kalemlerindeki sürekli zamlar, üreticileri üretimden soğuturken, TMO'nun bu duruma karşı sunduğu gerekçeler de tartışma yarattı.
TMO Genel Müdürü, kamuoyunda yükselen eleştirilere yanıt verirken, buğday fiyatlarındaki artışın enflasyon oranının gerisinde kaldığına dair eleştirilere karşı ilginç bir savunma geliştirdi. Yıllık enflasyonun yüzde 32.6 olarak açıklandığı bir dönemde, buğday alım fiyatına yalnızca yüzde 22'lik bir artış yaparak 16.5 liraya yükseltilmesini savunan TMO yetkilisi, bu durumun nedenini 'yoğun yağışlar ve artan rekolte'ye bağladı. Bu açıklama, çiftçilerin yaşadığı gerçek maliyet artışlarını göz ardı ettiği şeklinde yorumlandı.
Genel Müdür Güldal, yaptığı açıklamalarda hububat alım fiyatlarının belirlenmesinde sadece geçmiş yılın fiyatına yüzdelik bir oran eklenmediğini belirtti. Maliyetlerin önemli bir faktör olduğunu kabul etmekle birlikte, maliyet hesaplamalarına tüm girdilerin parametrelerinin değerlendirildiğini ifade etti. Ayrıca, iç ve dış piyasa fiyatları, TMO'nun piyasa düzenleyici faaliyetleri ve çiftçi beklentileri ile refah payının da dikkate alındığını sözlerine ekledi. Güldal, verimlilik ve rekolte artışının maliyetleri düşürdüğünü, zira 300 kilogram verimle hesaplanan bir maliyet ile 500 kilogram verimle hesaplanan maliyetin farklı olacağını vurguladı.
Ancak, TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal'ın yağışlı bir sezon nedeniyle çiftçi maliyetlerinin düştüğü yönündeki iddiaları, sahada faaliyet gösteren üreticiler ve ziraat odaları temsilcileri tarafından kabul görmedi. Üreticiler, özellikle mazot ve gübre fiyatlarındaki astronomik artışların, çiftçileri üretim yapamaz hale getirdiğini belirtiyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği'nin (TZOB) verilerine göre, gübre fiyatlarında geçen yıla kıyasla yüzde 47.9 ile yüzde 104.3 arasında değişen oranlarda artışlar kaydedildi. Benzer şekilde, mazot fiyatlarındaki yıllık yükseliş de yüzde 32.04 olarak gerçekleşti. Bu veriler, TMO'nun maliyetleri düşürdüğü yönündeki savunmasının gerçeklerden uzak olduğunu ortaya koyuyor.