Türkiye'de Fon Skandalı: Milyarlarca Lira ve Binlerce Yatırımcı Mağdur
Türkiye'nin finans piyasalarında son dönemde yaşanan ve 'fon depremi' olarak adlandırılan kriz, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) aldığı kararlarla daha da derinleşti. Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız'ın yurt dışına kaçma girişimi ve ardından tutuklanmasıyla fitili ateşlenen olaylar zinciri, SPK'nın tam 130 farklı yatırım fonu için işlemleri durdurma ve tasfiye sürecini başlatma kararıyla doruğa ulaştı. Bu durum, milyonlarca liralık yatırımları bulunan yüz binlerce yatırımcıyı endişelendirdi.
Piyasalarda uzun süredir 'ponzi' sistemlerini andıran, olağanüstü ve gerçek dışı kazançlar vaat eden fonlara yönelik şüpheler dile getiriliyordu. Yabancı finans kuruluşları ve yerel uzmanlar aylardır Türkiye'deki bu tür fon hareketlerine karşı uyarılar yapsa da, ekonomi yönetimi tarafından yeterli ve zamanında müdahalede bulunulmadığı yönünde ciddi eleştiriler yükseliyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında toplanan Finansal İstikrar Komitesi'nin ardından SPK ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın peş peşe yaptığı açıklamalar, durumun vahametini gözler önüne serdi. Bu gelişmeler, yatırımcıların güvenini sarsarken, piyasada büyük bir belirsizlik ortamı yarattı.
Özellikle sosyal medya başta olmak üzere çeşitli platformlarda Tera, Pusula gibi büyük işlem hacmine sahip yatırım fonlarının şeffaflığı ve işleyişi uzun süredir sorgulanıyordu. Uluslararası haber ajanslarının dahi Türkiye'deki fon piyasalarındaki yüksek risklere dikkat çektiği haberleri, bu endişeleri daha da artırmıştı. MASAK eski başkan yardımcısı Ramazan Başak'ın Tera grubuna yönelik yaptığı uyarıların ardından gözaltına alınması ancak SPK'nın bu iddialara rağmen fonlara karşı somut bir adım atmaması, denetim mekanizmalarının etkinliği hakkında soru işaretleri doğurdu. Fonların, gerçekte karşılığı olmayan veya üretim yapmayan şirketlerin değerlerini yapay olarak şişirerek 'saadet zincirini' andıran bir yapı kurduğu iddiaları, yatırımcıların büyük zararlara uğramasına neden oldu.
SPK'nın aldığı son kararla Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls Portföy gibi şirketlere ait toplam 130 fonun işlemleri tamamen donduruldu ve tasfiye süreci başlatıldı. Bu hamleyle birlikte 515 binden fazla yatırımcının yaklaşık 830 milyar lirayı aşan varlığı da fonların içinde bloke edilmiş oldu. SPK tarafından atanacak bir heyet, bu fonların tasfiyesini yönetecek. Varlıkların nakde çevrilmesinin ardından elde edilecek gelir, yatırımcıların payları oranında dağıtılacak. Ancak fonların 'yapay hareketlerle' şişirdiği şirketlerin tasfiyesi sürecinde, yatırımcıların yatırdıkları paranın çok küçük bir kısmını geri alabileceği öngörülüyor. Bu durum, binlerce yatırımcının mağduriyetine yol açacak.
