Türkiye'nin Enerji Tedarikinde ABD Etkisi Artıyor
Türkiye'nin enerji kaynakları tedarikinde stratejik bir değişim yaşanmaktadır. Yıllardır enerji ihtiyacının önemli bir kısmını Rusya Federasyonu'ndan karşılayan ülke, son dönemde Amerika Birleşik Devletleri'nin enerji ürünleri tedarikindeki rolünü giderek artırmaktadır. Özellikle ham petrol ithalatında yaşanan bu değişim, enerji piyasalarında dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıkmaktadır. Daha önce doğalgaz tedarikinde Amerika Birleşik Devletleri ile iş birliğini güçlendiren Türkiye, şimdi de petrol alanında bu ülkeye olan bağımlılığını yükseltmektedir.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun yayınladığı son sektör raporlarına göre, haziran ayı verileri Türkiye'nin ham petrol ithalatında Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk sıraya yerleştiğini ortaya koymaktadır. Bu dönemde Türkiye'nin toplam ham petrol ithalatının yaklaşık yüzde 21'i Amerika Birleşik Devletleri'nden karşılanmıştır. Haziran ayında Amerika Birleşik Devletleri'nden 570 bin 676 ton ham petrol ithal edildiği kaydedilmiştir. Yılın ilk dört ayında Türkiye'nin Amerika Birleşik Devletleri'nden ham petrol ithalatı sıfır düzeyindeyken, mayıs ayında bu oran yüzde 13'e yükselmiş ve haziran ayında ise Rusya'yı geride bırakarak zirveye ulaşmıştır. Amerika Birleşik Devletleri'nin kendi verilerine göre de Türkiye, bu ülkenin mayıs ayında en fazla ham petrol sattığı ilk on bir ülke arasında yer almıştır.
Bu değişim sadece ham petrol ile sınırlı kalmamaktadır. Rusya'nın temmuz ayında motorin ihracatına yönelik getirdiği kısıtlamaların ardından, Türkiye'nin motorin tedarikinde de Amerika Birleşik Devletleri'ne yöneldiği gözlemlenmektedir. Analistlerin hesaplamalarına göre, ağustos ayı motorin ithalatında Amerika Birleşik Devletleri, Hindistan ve İtalya'nın ardından üçüncü en büyük tedarikçi konumuna yükselmiştir. Bu durum, Türkiye'nin enerji ithalatı portföyünün çeşitlendiğini ve Amerika Birleşik Devletleri'nin bu portföydeki ağırlığının arttığını göstermektedir. Bu gelişmeler, daha önce doğalgaz tedarikinde Amerika Birleşik Devletleri'nin en büyük partner konumuna gelmesinin ardından enerji alanındaki iş birliğinin daha da derinleştiğine işaret etmektedir.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın da daha önce ifade ettiği gibi, Türkiye ekonomisinin en temel zorluklarından birinin enerjide dışa bağımlılık olduğu bilinmektedir. Bakan Bayraktar, ülkenin enerjisinin üçte ikisinin ithal edildiğini vurgulamıştır. Güncel dış ticaret verileri de bu durumu teyit etmektedir. Temmuz ayında enerji ithalatı faturası, geçen yıla kıyasla yüzde 13.2'lik bir artışla 5 milyar 826 milyon dolara ulaşmıştır. Yılın ocak-temmuz dönemini kapsayan ilk yedi ayda ise enerji ithalatına toplamda 40 milyar 86 milyon dolar ödeme yapılmıştır. Bu rakamlar, enerji ithalatının yıllık bazda yüzde 7.2'lik bir artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bu arada, haziran ayında yurt içi petrol üretiminde yüzde 1.5'lik, doğalgaz üretiminde ise yüzde 7.6'lık bir düşüş kaydedilmiştir.
