Vietnam'da Sel ve Heyelanlara Karşı Japon Teknolojisi Devrede
Vietnam, iklim değişikliğinin tetiklediği sel ve heyelan felaketlerinin yıkıcı etkileriyle mücadele etmek amacıyla Japonya ile kapsamlı bir işbirliğine imza attı. Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) ve Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) desteğiyle yürütülen bu stratejik program, ülkenin afetlere karşı direncini artırmayı hedefliyor. Bu çerçevede, kaya ve moloz akıntılarının önüne geçebilen özel tasarımlı 'Sabo' barajlarının inşasına başlanırken, aynı zamanda halkın acil durumlara hazırlıklı olması için tahliye eğitimleri düzenleniyor ve modern kentsel altyapı projeleri hayata geçiriliyor.
İki ülke arasındaki işbirliğinin derinleşmesinde, Vietnam'ın kuzey bölgelerinde yaşanan ve büyük can kayıplarına yol açan doğa olayları etkili oldu. Temmuz 2025'te Nghe An bölgesinde meydana gelen ve bir köyü adeta yutan sel felaketinde, nehir seviyesi bir gecede tam 15 metre yükselmişti. Bu ani yükseliş, okulların dersliklerini dahi yaklaşık 2 metreye varan su baskınına uğratmıştı. Benzer bir felaket, 2017 yılında Son La eyaletine bağlı Pang köyünde yaşanan büyük bir heyelanla yaşanmış, yerleşim yerleri adeta çamur deryasına dönmüştü. Bu trajik olaylar, Vietnam'ı afetlere karşı daha etkili çözümler aramaya yöneltti.
Yaşanan bu yıkımların ardından Japonya, yaklaşık yüz yıl önce geliştirdiği ve sediment ile moloz kontrolünde üstün başarı sağlayan 'Sabo' baraj teknolojisini Vietnam'a sundu. Yoğun yağışlar sırasında suyun kontrollü akışına izin verirken, kaya, taş ve çamur gibi maddeleri tutarak akıntının yıkıcı gücünü azaltan ilk Sabo barajı, Son La eyaletinde başarıyla inşa edildi. Bu kritik mühendislik harikası, hemen yakınında bulunan bir anaokulu başta olmak üzere bölgedeki yerleşim alanlarının güvenliğini sağlama potansiyeli taşıyor. Yetkililer, Nam Pam nehir havzasında bu nitelikte 12 adet Sabo barajının daha inşa edilmesinin planlandığını duyurdu. Bu projeler, bölgenin gelecekteki sel ve heyelan risklerine karşı daha güvenli hale gelmesini amaçlıyor.
Japonya'nın JICA aracılığıyla Vietnam'da uyguladığı afet yönetimi stratejisi, üç temel üzerine inşa ediliyor: koruyucu altyapı yatırımları, arazi kullanım planlaması ve erken uyarı ile tahliye sistemlerinin entegrasyonu. Bu stratejinin toplumsal ve eğitimsel boyutunu güçlendirmek amacıyla, Şubat 2026'da Japonya ve UNESCO arasında yeni bir işbirliği protokolü imzalandı. Nghe An bölgesinde afetlere hazırlık seviyesini yükseltmeyi hedefleyen bu anlaşma kapsamında, okullarda risk haritalandırma çalışmaları ve kapsamlı tahliye tatbikatları düzenleniyor. Japon mühendislik uzmanlarının rehberliğinde gerçekleştirilen atölye çalışmaları ve simülasyonlardan, öğrenci ve öğretmenler dahil olmak üzere yaklaşık on beş bin kişinin doğrudan faydalanması öngörülüyor.
Kırsal bölgelerdeki baraj projelerinin yanı sıra, işbirliği kapsamında başkent Hanoi'nin kentsel altyapısını güçlendirmeye yönelik önemli adımlar da atıldı. Hızla gelişen ekonomisiyle birlikte artan evsel atıkların nehir ve göllerde yarattığı kirliliğe çözüm bulmak amacıyla, Japonya'nın teknik ve finansal desteğiyle şehrin en büyük atık su arıtma tesisi 2025 yılında faaliyete geçti. Son teknoloji sondaj teknikleriyle yer altında inşa edilen geniş tünel ağlarına sahip bu dev tesis, bir milyon şehir sakininin atık suyunun arıtılmasına olanak tanıyor. Tesisin, özellikle aşırı yağışlı dönemlerde devreye giren ve Japon mühendisliğiyle geliştirilmiş gelişmiş hızlı filtrasyon sistemlerine sahip olduğu belirtildi. Bu yatırım, Hanoi'nin çevresel sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıyor.
