Yabancılar İçin Yeni Kimlik Doğrulama Sistemi: Pasaportla Hesap Açma Dönemi
Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından getirilen yeni düzenlemeler, Türkiye'de ikamet eden yabancı uyruklu gerçek kişilerin finansal işlemlere erişimini kolaylaştırmayı hedeflerken, aynı zamanda güvenlik önlemlerini de güçlendiriyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yayımladığı tebliğ değişikliği ile artık uluslararası sivil havacılık standartlarına uygun, çipli pasaportlar uzaktan kimlik doğrulaması için kullanılabilecek. Bu yenilik, özellikle Türkiye'de bankacılık işlemleri yapmak isteyen yabancıların prosedürlerini basitleştirecek.
Yeni uygulamaya göre, finansal kuruluşlar ve diğer yükümlü kurumlar, Türk vatandaşı olmayan kişilerin kimliklerini, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) standartlarını karşılayan ve yakın alan iletişimi (NFC) özelliğine sahip çipli pasaportlar aracılığıyla uzaktan doğrulayabilecek. Bu süreç, özel eğitim almış personel tarafından görüntülü görüşmeler yoluyla gerçekleştirilecek. Pasaporttaki çipte yer alan bilgiler ile pasaportun üzerindeki görsellerin eşleştirilmesi esasına dayanan bu doğrulama yöntemi, güvenlik açıklarını minimize etmeyi amaçlıyor. Eğer bu teknolojik doğrulama adımı başarıyla tamamlanamazsa, uzaktan kimlik tespiti yoluyla bir iş ilişkisi kurulması mümkün olmayacak.
Kimlik doğrulama sürecinin yanı sıra, adres teyidi de para transferi ve nakit çekim işlemleri için zorunlu hale getirildi. Yabancı uyruklu müşterilerden alınan adres bilgilerinin, yerleşim yeri belgesi, son üç ay içinde düzenlenmiş elektrik, su, doğalgaz gibi abonelik faturaları, kamu kurumlarından alınmış belgeler veya ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden risk bazlı bir yaklaşımla en geç üç ay içinde teyit edilmesi gerekecek. Bu adres teyidi tamamlanmadan, söz konusu hesaplardan para transferi yapılması veya nakit çekilmesi mümkün olmayacak. Bu adım, kara para aklamayı önleme ve finansal sistemin güvenliğini sağlama çabalarının bir parçası olarak öne çıkıyor.
Yeni düzenlemeler kapsamında, yükümlü kuruluşlar risk yönetimi konusunda da önemli adımlar atmakla yükümlü olacak. Müşteri kabul süreçlerinde, belirlenen risklerin tanımlanması, derecelendirilmesi, sürekli izlenmesi ve azaltılmasına yönelik etkin tedbirler alınması gerekecek. Özellikle yüksek riskli olarak değerlendirilen ülkelerin vatandaşlarının, pasaportla uzaktan kimlik tespiti yöntemiyle müşteri olarak kabul edilmesinde ek kısıtlamalar ve daha sıkı denetimler söz konusu olabilecek. Müşteri kabul sürecinin başlamasından itibaren bir ay içinde, alınan tedbirler, oluşturulan prosedürler ve rehberler hakkında MASAK'a detaylı bildirim yapılması zorunlu tutulacak. Ayrıca, kimlik doğrulaması yapılan kişinin daha sonra Türk vatandaşlığını kazandığı veya Türkiye'de vergi mükellefiyeti tesis edildiği anlaşılırsa, bu durumun ilgili kimlik kartı veya vergi kimlik numarası ile elektronik olarak kayıt altına alınarak müşteri bilgileriyle ilişkilendirilmesi gerekecek.
Kimlik bilgilerinin doğruluğunu teyit etmek amacıyla, müşterinin kimlik bilgilerini yansıtan bir banka hesabından veya banka/kredi kartından yurt içi veya yurt dışı kaynaklı para transferi yapılması gerekecek. Bu transferin, müşteri tarafından açılan hesaba gönderilmesi ve hesaptan yurt dışına yapılacak para çıkışlarının da yalnızca o kişiye ait yurt dışındaki banka hesaplarına gerçekleştirilmesi esası getirildi. Finansal kuruluşlar, bu kapsamda kabul edilen müşterilere ait istatistiki bilgileri, her takvim yılının üç aylık dönemlerinin son ayında MASAK'a düzenli olarak iletmekle sorumlu olacak. Bu adımlar, finansal şeffaflığı artırarak uluslararası standartlara uyumu güçlendirecek.
