Yapay Zeka Atılımı ve Orta Doğu Gerilimi Küresel Piyasaları Sallıyor
Küresel finans piyasaları, Amerika Birleşik Devletleri'nden gelen istihdam verilerinin yarattığı faiz belirsizliği ile Orta Doğu'daki askeri tansiyonun yükselmesi arasında sıkışıp kalmış durumda. Bu karmaşık tablo içerisinde, teknoloji dünyasında yaşanan önemli gelişmeler, özellikle yapay zeka alanındaki yenilikler, yatırımcıların risk iştahını şekillendiriyor. OpenAI'ın geliştirdiği son teknoloji yapay zeka modeli GPT-6 Astra'nın duyurulması, teknoloji hisselerinde bir ralli başlatırken, Türkiye'de açıklanan yeni Orta Vadeli Program (OVP) hedefleri de haftanın ekonomik gündemini belirleyen unsurlar arasında yer alıyor.
ABD'de geçtiğimiz hafta açıklanan istihdam piyasası verileri, beklentilere paralel ilerlemeyen bir tablo çizdi. Özel sektör istihdamındaki yavaşlama sinyallerine karşın, tarım dışı istihdam verisindeki beklenmedik artış, ekonominin hala sıcaklığını koruduğuna işaret etti. Ancak, bu artışın büyük ölçüde konaklama, yeme-içme sektörleri ve kamu hizmetlerinde yoğunlaşması, iş gücündeki artışın mevsimsel faktörlerden kaynaklanabileceği yorumlarını beraberinde getirdi. Bu çelişkili veriler, Amerikan Merkez Bankası'nın (Fed) para politikası kararlarına yönelik beklentileri belirsizleştirdi. Para piyasalarındaki mevcut fiyatlamalara göre, Fed'in önümüzdeki toplantısında faiz oranlarını 25 baz puan artırma olasılığı yüzde 58 civarında seyrederken, faizleri sabit tutma ihtimali ise yüzde 42 olarak öngörülüyor. Bu hafta açıklanacak olan ABD enflasyon verileri, Fed'in alacağı kararlar hakkında daha net ipuçları vermesi bekleniyor.
Fed yetkililerinden gelen açıklamalar da piyasalar tarafından yakından takip ediliyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack'in, para politikasının henüz kısıtlayıcı bir seviyede olmadığını ve enflasyonun hedeflerin üzerinde kalmaya devam etmesi durumunda düşürmenin zorlaşacağını belirtmesi, faiz artırımı beklentilerini güçlendiren önemli bir açıklama oldu. Hammack, "Şu anda duyduğum şey, harekete geçme zamanının geldiği yönünde." ifadeleriyle piyasalara bir sinyal verdi. Öte yandan, eski ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamalarda, güçlü istihdam verilerine rağmen borsanın düşmesinden duyduğu endişeyi dile getirdi. Trump, piyasaların iyi veriler karşısında enflasyon korkusuyla tepki vermesinin yanlış bir algı olduğunu savunarak, ülkenin hak ettiği büyümeye ulaşabilmesi için enflasyon endişelerinin büyümenin önünde engel olmaması gerektiğini vurguladı.
Piyasalardaki faiz belirsizliklerine rağmen, yapay zeka alanındaki gelişmeler yatırımcılar için bir umut ışığı olmaya devam ediyor. Özellikle ABD merkezli yapay zeka şirketi OpenAI'ın duyurduğu GPT-6 Astra adlı yeni nesil yapay zeka modeli, sektörde büyük heyecan yarattı. Bu modelin, gelişmiş siber güvenlik yetenekleri, yüksek otonom kontrol kapasitesi ve karmaşık sistemleri insan müdahalesi olmadan yönetebilme özelliği dikkat çekiyor. E-tablo doldurma, web sitesi tasarlama gibi görevleri başarıyla yerine getirebilen GPT-6 Astra'nın, yapay zeka alanındaki diğer şirketleri de yatırımlarını artırmaya teşvik etmesi bekleniyor. Bu durum, özellikle yarı iletken sektöründe talep artışı beklentilerini güçlendirerek, Asya borsalarındaki teknoloji hisselerine olan ilgiyi canlı tutuyor.
Jeopolitik cephede ise Orta Doğu'daki gelişmeler yakından izleniyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun, İran gemilerine yönelik deniz ablukasına katılan ABD gemilerini hedef aldığını duyurması, bölgedeki gerilimi daha da artırdı. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai'nin, Umman ve Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü ilgilendiren yeni bir geçiş güzergahı anlaşmasının imzalanacağını açıklaması, enerji arzına yönelik endişeleri beraberinde getirdi. Bu gelişmelerin etkisiyle petrol fiyatları yükselişini sürdürerek, uluslararası piyasalarda dikkatle takip edilen bir gösterge haline geldi. Brent petrolün varil fiyatı, yeni haftaya yükselişle başlarken, bu durum küresel enflasyonist baskıların devam edebileceği endişelerini de beraberinde getiriyor.
ABD tahvil faizleri, Fed'in olası adımlarına ilişkin belirsizlikler ve Orta Doğu'daki gerilim nedeniyle dalgalı bir seyir izliyor. Dolar endeksi ise Fed'in para politikasına dair belirsizliklerin etkisiyle güçlü duruşunu koruyor. Altının ons fiyatı ise faiz artışı beklentileri ve doların güçlenmesiyle birlikte değer kaybetti. Amerika'da tatil nedeniyle kapalı olan borsalar, yeni işlem gününde hareketlenecek. Avrupa borsaları ise haftaya negatif bir başlangıç yaptı. Orta Doğu'daki tansiyonun düşmemesi ve enerji fiyatlarındaki yüksek seyrin Avrupa ekonomileri üzerindeki olumsuz etkileri endişe yaratıyor. Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz kararları ve Başkan Christine Lagarde'ın açıklamaları, önümüzdeki günlerde piyasalarda oynaklığın artmasına neden olabilir. Bölgede açıklanacak büyüme ve sanayi üretimi verileri de yatırımcıların radarında.
Asya borsalarında ise yapay zeka gelişmelerinin yarattığı olumlu hava, yatırımcıların risk iştahını artırdı. Özellikle teknoloji ve yarı iletken sektörlerinin ağırlıkta olduğu Güney Kore'nin Kospi endeksindeki yükseliş dikkat çekiyor. Yapay zeka yatırımlarının artacağı beklentisiyle Güney Koreli teknoloji devlerinin hisselerinde önemli artışlar gözlemlendi. Öte yandan, Japonya'da açıklanan öncü endeks verilerinin beklentilerin altında kalması ve Japon yeninin dolar karşısındaki seyrinin yakından izlenmesi, bölgedeki ekonomik dinamiklerin karmaşıklığını ortaya koyuyor. Japonya Merkez Bankası'nın olası müdahaleleri, dolar/yen paritesindeki seyri etkileyebilir.
Türkiye'de ise Cuma günü Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yükselişle tamamladı. Bu hafta piyasaların en çok konuştuğu konulardan biri, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) oldu. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından açıklanan OVP, enflasyonla mücadele ve büyüme hedefleriyle ilgili önemli bilgiler içeriyor. 2026 yılı son çeyreğinde enflasyonun yüzde 28,4 seviyesine gerileyeceği ve büyümenin 2026'da yüzde 3,3'ten başlayarak 2029'da yüzde 5'e ulaşacağı öngörülüyor. Dolar/TL kurundaki seyrin nispeten stabil olması da dikkat çekiyor. Bu hafta Euro Bölgesi büyüme verileri ve Almanya sanayi üretimi verileri yurt dışı gündemi meşgul edecekken, yurt içinde ise Hazine nakit dengesi verileri takip edilecek.
