Yerli Dev Şirketlerde İstihdam Daralması: Kriz Kapıda mı?
Türkiye'nin ekonomik görünümüne dair endişe verici işaretler, kamu ve özel sektörün büyük oyuncularından gelmeye devam ediyor. Posta ve Telgraf Teşkilatı (PTT) Genel Müdürlüğü'nün ardından, Türkiye Varlık Fonu (TVF) bünyesindeki Türk Hava Yolları (THY) ve Türk Telekom gibi stratejik öneme sahip şirketlerde de istihdamda daralma yaşanması dikkat çekiyor. Hükümetin işsizlik oranlarının son yirmi yılın en düşük seviyesinde olduğunu vurguladığı bir dönemde, böylesi büyük ölçekli şirketlerdeki personel azaltma politikaları, ekonominin genel sağlığı hakkında soru işaretleri oluşturuyor.
Borsada işlem gören ve finansal sonuçlarını kamuoyu ile paylaşan THY, bu yılın ikinci çeyrek verilerine göre önemli bir kar düşüşü yaşadı. Enerji fiyatlarındaki küresel artışların etkisiyle şirketin Ocak-Haziran dönemindeki net karı, geçen yıla kıyasla yüzde 25 oranında azalarak 18 milyar liraya geriledi. Bu finansal zorlukların faturası ise doğrudan çalışanlara yansıdı. Şirketin faaliyet raporunda yer alan bilgilere göre, ana şirket bünyesindeki toplam personel sayısı, Mart ayındaki 36 bin 593'ten Haziran sonunda 36 bin 482'ye düştü. Bu durum, sadece üç aylık bir periyotta 111 kişinin işten çıkarıldığı anlamına geliyor. Personel sayısındaki bu gerilemenin özellikle kabin memurları ve yurt içi operasyonlarda görevli çalışanlarda görüldüğü, buna karşılık yurt dışı birimlerde istihdamın arttığı gözlemlenirken, bu tercihin ardındaki gerekçeler hakkında detaylı bir açıklama yapılmadı.
THY'nin iştiraki olan ve faaliyet gösteren 20 alt şirketten dokuzunda da personel sayısında bir azalma kaydedildi. Bir şirkette ise çalışan sayısı sabit kaldı. Ancak, AJet ve TGS Yer Hizmetleri gibi bazı alt şirketlerdeki hızlı büyüme, genel olarak alt şirketlerdeki toplam istihdamın artış göstermesini sağladı. Diğer bir TVF şirketi olan Türk Telekom'da da benzer bir eğilim gözlemlendi. Yılın başlarında 31 bin 779 olan personel sayısı, Haziran sonu itibarıyla 31 bin 756'ya geriledi. Bu arada, PTT'nin de yaklaşık 5 bin 585 çalışanını işten çıkararak toplam personel sayısını 16 bin seviyelerine indirme hedefinde olduğu biliniyor.
Sadece kamuya ait veya kamu kontrolündeki şirketlerde değil, özel sektörün önemli firmalarında da benzer istihdam daralmaları yaşanıyor. Özellikle pazarında bu yıl çift haneli daralma kaydedilen otomotiv sektörü ve alım gücü düşen çiftçilerin traktör talebindeki azalmadan etkilenen traktör üretim şirketlerinde personel sayısında erime görülüyor. Ford Otosan'ın çalışan sayısı, 2025 sonundaki 25 bin 2'den Haziran ayında 24 bin 436'ya indi. Türk Traktör'de de aynı dönemde personel sayısı 2 bin 120'den 2 bin 39'a geriledi. Bu gelişmeler, ekonomik yavaşlamanın geniş bir alana yayıldığına ve işgücü piyasasında belirgin bir baskı oluştuğuna işaret ediyor.
