Yüksek Rakımlı Yaylada Sürdürülebilir Üretim: Köy Halkının Mücadelesi
Kars'ın Arpaçay ilçesine bağlı Atçılar Köyü Yaylası, yüksek rakımına rağmen yöre halkının yılkı üretimi için yeniden canlandı. Kış mevsiminin ardından yaylaya çıkan köylüler, geleneksel yöntemlerle çökelek, tereyağı ve peynir gibi kışlık ürünlerin üretimini başarıyla sürdürüyor. Bu sürdürülebilir üretim modelini desteklemek amacıyla bölgeye sulama göleti inşa edilmesi ve çobanlar için modern konteyner evlerin kurulması gibi önemli altyapı yatırımları yapıldı. Bu destekler, köylülerin hem yaşam kalitesini artırmayı hem de üretim verimliliğini yükseltmeyi hedefliyor.
Yaylada kurulan konteyner evler, çobanların konforlu bir yaşam sürmeleri için gerekli tüm donanımları barındırıyor. Mutfak, banyo, tuvalet ve buzdolabı gibi temel ihtiyaçların yanı sıra dinlenme alanlarının da bulunması, uzun süreli yayla yaşamını kolaylaştırıyor. Hayvanların su ihtiyacını karşılamak üzere hayata geçirilen sulama göleti projesi de başarıyla tamamlanarak bölgedeki tarımsal faaliyetler için kritik bir kaynak oluşturdu. Köylüler, sabahın erken saatlerinde başladıkları günde, büyükbaş hayvanlardan elde edilen sütü işleyerek hem aile ekonomilerine katkıda bulunuyor hem de yöresel ürünlerin devamlılığını sağlıyor.
Üretimin önemli bir kısmını üstlenen kadınlar, yayla kültürünün yaşatılmasında kilit rol oynuyor. Sabah ve akşam düzenli olarak süt sağımı yapan kadınlar, elde ettikleri sütün bir kısmını sanayiye teslim ederken, kalanını ise çökelek, tereyağı, yağlı peynir ve çeşitli kışlık gıdaların hazırlanmasında kullanıyor. Bu faaliyetler, sadece ekonomik bir gelir kapısı olmakla kalmayıp, aynı zamanda nesilden nesile aktarılan geleneksel üretim bilgisinin de korunmasına olanak tanıyor. Kadınlar, yaylada sürdürdükleri yaşam ve üretim faaliyetlerinden duydukları memnuniyeti dile getirerek, bu emeğin kendileri için gurur kaynağı olduğunu belirtiyor.
Atçılar Köyü Muhtarı Mehmet Yerli, yaylada sunulan hizmetlerden genel olarak memnuniyetlerini ifade etmekle birlikte, bazı iyileştirmelere ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Özellikle yayla içi yolların daha düzenli hale getirilmesi ve büyükbaş hayvanların barındığı ağıl bölümlerinin zeminlerinin iyileştirilmesi yönünde talepleri olduğunu belirtti. Yağışlı havalarda süt toplama araçlarının ulaşımda yaşadığı zorluklara dikkat çeken Yerli, bu talebin bir şikayet değil, bölgenin daha verimli çalışabilmesi için bir gereklilik olduğunu ifade etti. Köy halkının kendi imkanlarıyla ve gurbetçilerin destekleriyle pek çok hizmeti hayata geçirdiğini hatırlatan Muhtar Yerli, devlet kurumlarından bu konularda destek beklediklerini, yapılacak küçük müdahalelerin hem hayvan sağlığı hem de üreticilerin emeği açısından büyük fark yaratacağını sözlerine ekledi.
