Araç Sektöründe Derin Kriz: 300 Firma Kapandı, Esnaf 'Tek Dükkan İki Tabela' Sistemine Geçti
Ülke ekonomisindeki mevcut sıkıntılar ve ikinci el otomobil piyasasında yaşanan ciddi yavaşlama, sektördeki birçok işletmeyi olumsuz etkiledi. Edinilen bilgilere göre, sadece son bir yıl içerisinde yaklaşık 300 adet işyerinin faaliyetlerine son vererek kepenklerini indirmek zorunda kaldığı belirtiliyor. Bu durum, özellikle büyük ticaret merkezlerindeki esnaf üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. İstanbul'un önemli ticaret merkezlerinden biri olan Bağcılar'daki İSTOÇ (İstanbul Toptancılar Çarşısı) esnafı, satışların 'çok kötü durumda' olduğunu ve ayakta kalabilmek için sıra dışı yöntemlere başvurduklarını dile getiriyor.
Sektördeki genel durumu değerlendiren İSTOÇ esnaflarından Sefer Keklik, son 2-3 yıldır sektörde bir küçülme eğiliminin hakim olduğunu vurguladı. Keklik, bu daralmanın temel nedenlerini yüksek işletme maliyetleri, banka kredilerine erişimin zorlaşması, artan faiz oranları ve döviz kurundaki durağanlık olarak sıraladı. Keklik, mevcut durumun ciddiyetini gözler önüne sererek, "Bugün değil de son iki aydır satış yapıp yapmadığınızı sorarsanız; inanın bana iki aydır tek bir kuruşluk bile siftahım olmadı," şeklinde konuştu. Keklik, kendi mülkü olan bir dükkanda faaliyet gösterdiğini belirterek, "Eğer dükkanın sahibi ben olmasaydım, bir gün bile burada beklemez, hemen kapatıp giderdim," diyerek içinde bulunduğu çaresizliği ifade etti.
Otomotiv sektöründe uzun yıllardır faaliyet gösteren bir diğer esnaf Şenol Çelik ise, otomobilin artık bir yatırım aracı olmaktan çıktığını belirtti. Çelik, geçmişte otomobilin değer kazandığı ve insanların yatırım amacıyla araç aldığı dönemlerin geride kaldığını ifade ederek, "Şimdilerde adeta çalışmayan bir evlat gibi göze batıyor, insanın canını sıkıyor," dedi. Yüksek vergi oranları, sigorta primleri ve akaryakıt masraflarının insanları araç sahibi olmaktan alıkoyduğunu belirten Çelik, "Çok mecbur kalmadıkça insanlar artık araba almıyor. İsteseler bile mevcut ekonomik koşullar buna el vermiyor," diye ekledi. Çelik, kendi işlerinin daha çok hafif ticari araçlar üzerine yoğunlaştığını, zira bu araçların hem ulaşım hem de iş yapma imkanı sunduğunu söyledi. Binek ve lüks segmentteki araçların ise yüksek maliyetleri nedeniyle satışının oldukça yavaşladığını gözlemlediklerini belirtti.
Esnafın karşı karşıya kaldığı en büyük zorluklardan birinin de kira maliyetleri olduğunu vurgulayan Şenol Çelik, özellikle işlek caddeler üzerindeki dükkanların kiralarının 200 ila 250 bin liraya kadar çıktığını dile getirdi. Bu fahiş kiraları ödeyemeyen esnafın, daha sakin pasaj içlerindeki daha küçük dükkanlara yöneldiğini ve bu dükkanların kirasının ise 50 ila 60 bin lira civarında seyrettiğini anlattı. Çelik, bu ekonomik baskı altında ayakta kalmaya çalışan bazı esnafların ise aynı dükkan alanını birden fazla firma ile paylaşarak, tek bir dükkana iki farklı tabelayı asarak faaliyet göstermeye başladığını söyledi. Piyasadaki durgunluğu, "Her geçen gün bir önceki günü arar hale geldik," sözleriyle özetleyen Çelik, bu durumun sadece otomotiv sektörüyle sınırlı kalmadığını, inşaat ve gıda gibi diğer sektörlerin de benzer sıkıntılar yaşadığını, çünkü tüm sektörlerin birbiriyle bağlantılı olduğunu ve lokomotif sektördeki duraksamanın diğer tüm vagonları da etkilediğini belirtti.
