Atatürk'ün Ziyaret Ettiği 2000 Yıllık Tarihi Hamam Yeniden Hayat Buluyor
Ankara'nın Çubuk ilçesinde yer alan ve yaklaşık 2000 yıllık bir geçmişe sahip olan Melikşah Hamamı'nda yürütülen arkeolojik kazı çalışmaları başarıyla tamamlandı. Uzun yıllar boyunca atıl vaziyette bekleyen bu tarihi şifa merkezi, kapsamlı ve aslına uygun restorasyon projeleriyle yeniden turizm destinasyonları arasındaki yerini alacak.
Tarihi hamamın yaklaşık 50 yıl boyunca atıl kalmasının ardında yatan sebep, 1974 yılında bölgede açılan sondaj kuyuları oldu. Bu kuyular, hamamın beslendiği termal sıcak suyun çekilmesine yol açtı ve sonuç olarak yapı kaderine terk edildi. Yıllar içinde çalılıkların arasında kaybolan ve duvarları büyük ölçüde yıpranan bu önemli kompleks, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi ile Çubuk Belediyesi'nin ortaklaşa başlattığı titiz kazı çalışmalarıyla gün yüzüne çıkarıldı. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün izinleriyle gerçekleştirilen ilk etap çalışmalarda, yapının Roma dönemine özgü karakteristik özelliklerini taşıyan altıgen havuz kısmı, uzun yıllar sonra yeniden görünür hale getirildi.
Üç yıl gibi önemli bir süreyi kapsayan kazı ve temizlik faaliyetleri boyunca, hamamın bulunduğu alanda farklı medeniyetlere ait izler teker teker ortaya çıkarıldı. Kazıların ilk aşamalarında Osmanlı dönemine ait seramik parçalarına rastlanırken, ilerleyen çalışmalarda Geç Roma, Selçuklu ve Erken İslam dönemlerine ait olduğu belirlenen yüzükler, çiviler ve süslemeli seramik buluntuları da gün yüzüne çıkarıldı. Hamamın Roma döneminden sonra toprak altında kalmayıp 1974 yılına kadar kesintisiz olarak kullanılmış olması, arkeolojik veri katmanını bir miktar zayıflatmış olsa da, bulunan süslemeli Geç Roma seramikleri, yapının tarihsel dönemlendirmesinde kritik bir öneme sahip oldu. Arkeologlar, antik dönemde yapının tek kubbeli ve çevresi kapalı bir banyo kompleksi şeklinde inşa edildiğini tahmin ediyor.
Melikşah Hamamı'nın tarihi dokusu, yalnızca arkeolojik buluntularla sınırlı kalmıyor. Bu önemli yapı, 1933 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk ve dönemin başbakanı İsmet İnönü tarafından da ziyaret edilmişti. Atatürk ve İnönü'nün, hamamın havuz bölümünde çekilmiş tarihi fotoğrafları, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu'nun arşivlerinden elde edildi. Gelecek planları arasında, hamamın çevresinin jeoradar cihazları ile taranarak antik döneme ait konaklama ve tedavi amaçlı kullanılmış olabilecek alanların tespit edilmesi yer alıyor. Ticari bir kaygı güdülmeyen bu turizm projesi kapsamında, alana yeniden termal suyun akışı sağlanacak, aydınlatma düzenlemeleri yapılacak ve çatı sistemleri ile yapı korunma altına alınacak. Kazı çalışmaları sırasında gün yüzüne çıkarılan tüm tarihi eserler ve Atatürk'ün hamamı ziyaretine ait fotoğraflar, köy içinde inşa edilecek özel bir müze binasında sergilenecek.
