Çevre Dostu Dönüşüm: Depozito Sistemiyle Atıklar Nakde Dönüşecek
Türkiye'de sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi prensiplerini güçlendirmeyi hedefleyen önemli bir adım atılıyor. 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren ülke genelinde Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması tam anlamıyla hayata geçecek. Bu yeni düzenleme ile birlikte, günlük hayatta sıkça kullandığımız cam şişeler, plastik içecek kapları ve alüminyum kutular gibi ambalaj atıkları, geri dönüşüm sürecine dahil edilerek yeniden ekonomiye kazandırılacak. Uygulamanın temel amacı, israfı önlemek ve çevresel kirliliği azaltarak doğal kaynakların korunmasına katkı sağlamaktır. Bu kapsamda, tüketicilerin geri dönüşüme teşvik edilmesi hedefleniyor.
Yeni uygulama öncesinde, ambalajlı içecek satışı veya servisi yapan tüm ticari işletmeler için Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne (DBYS) kayıt olma zorunluluğu getirildi. İşletmeler, resmi internet sitesi üzerinden gerekli kayıt işlemlerini tamamlayarak kendileri için en uygun sistem operatörünü seçebilecekler. Bu kayıt süreci, uygulamanın sorunsuz bir şekilde yürütülmesi ve denetlenebilmesi için büyük önem taşıyor. Sisteme dahil olan işletmeler, hem yasal yükümlülüklerini yerine getirmiş olacak hem de geri dönüşüm faaliyetlerine aktif olarak katılım sağlayacaklardır.
1 Temmuz'dan itibaren hayata geçecek olan sistemle birlikte, büfelerden büyük marketlere, otellerden kafelere ve restoranlara kadar geniş bir yelpazedeki işletmeler, birer depozito iade noktası olarak görev yapacak. Bu mekanların yanı sıra, havalimanları, hastaneler ve alışveriş merkezleri gibi yoğun insan trafiğine sahip yerler de iade merkezleri olarak sisteme entegre edilecek. Böylece tüketiciler, ambalaj atıklarını kolayca teslim edebilecekleri yakın ve erişilebilir toplama noktalarına sahip olacaklar. Bu yaygın iade ağı, uygulamanın başarısı için kritik bir rol oynayacaktır.
Depozito iade noktası haline gelen işletmeler için de önemli avantajlar söz konusu. Sisteme katılan işletmeler, seçtikleri operatörlerle yapacakları sözleşmeler çerçevesinde belirli oranlarda teşvik ödemeleri alacaklar. Daha da önemlisi, geri dönüşüm için gelen tüketiciler sayesinde bu iş yerlerinde müşteri yoğunluğunun artması ve ticari olarak daha canlı bir hareketlilik yaşanması bekleniyor. Bu durum, hem çevre bilincini artıracak hem de yerel ekonomilere olumlu yansıyacaktır. Uygulamanın Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar Türk Lirası civarında bir katkı sağlaması öngörülüyor. Tüketiciler ise üzerinde 'DOA' logosu bulunan ambalajları iade noktalarına teslim ederek, aldıkları depozito bedelini ATM'ler aracılığıyla nakit olarak geri alabilecekler.
