Cumhurbaşkanlığı'nın 8 Aylık Harcaması Emeklinin 3 Aylık Gelirini Aşmış Durumda
Türkiye'de kamu harcamaları ve vatandaşların alım gücü arasındaki makas giderek açılıyor. Yılın ilk sekiz aylık dilimini kapsayan resmi maliyet verileri, Cumhurbaşkanlığı'nın bütçe kalemlerindeki hareketliliği çarpıcı bir şekilde ortaya koydu. Cumhurbaşkanlığı, yalnızca kendi kurumsal ödeneklerinden değil, aynı zamanda örtülü ödenekten de kayda değer miktarlarda kaynak kullandı. Ocak ve Ağustos ayları arasındaki sekiz aylık periyotta, Cumhurbaşkanlığı'nın kendi bütçe kalemlerinden aktarılan meblağ 12 milyar 195 milyon liraya ulaşırken, gizli hizmetlere ayrılan örtülü ödenekten yapılan harcama ise 12 milyar 398 milyon lirayı buldu. Bu iki kalemin toplamı, devletin en üst makamının bu kısa sürede yaklaşık 24 milyar 594 milyon liralık bir harcama yaptığını gösteriyor. Bu rakamlar, ülkenin ekonomik gerçekleriyle karşılaştırıldığında önemli bir tartışma zemini oluşturuyor.
Yapılan hesaplamalar, Cumhurbaşkanlığı'nın günlük ortalama 102 milyon liralık bir harcama temposuna sahip olduğunu işaret ediyor. Bu günlük rakam, en düşük emekli maaşıyla geçimini sağlamaya çalışan vatandaşın üç aylık gelirine denk geliyor. Zira, en düşük emekli aylığı 23 bin 552 lira olarak belirlenmiş durumda. Bu durum, devletin en üst düzey kurumunun sadece bir dakikada harcadığı miktarın dahi, ortalama bir emeklinin üç aylık maaşını aştığı anlamına geliyor. Bu denli büyük bir harcama hacmi, kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin şeffaflık ve verimlilik tartışmalarını yeniden alevlendiriyor.
Bu yılın tamamı için Cumhurbaşkanlığı bütçesine tahsis edilen toplam ödenek miktarı 21 milyar 286 milyon lira idi. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan bütçe verilerine göre, bu ödeneğin yaklaşık yüzde 57.3'lük gibi önemli bir kısmı, yani 8 aylık dilimde harcandı. Sadece Ağustos ayında yapılan harcama ise 2 milyar 546 milyon lira olarak kayıtlara geçti. Bu, kurumun o ay gerçekleştirdiği en yüksek aylık harcama olarak öne çıkıyor. Cumhurbaşkanlığı'nın bu harcamaları; personel giderleri, yazlık ve kışlık sarayların bakım ve onarım çalışmaları, çeşitli mal ve hizmet alımları, tadilatlar, tefrişat işleri, temsil ve ağırlama faaliyetleri, yeni araç tedarikleri, mevcut araçların yakıt ve bakım masrafları gibi geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Bu kalemler, kamu kurumlarının operasyonel faaliyetlerini sürdürmesi için gerekli olsa da, toplam harcama büyüklüğü dikkat çekici düzeyde.
Resmi bütçe verileri, Cumhurbaşkanlığı'nın kurumsal ödeneklerinden aylık ortalama 1 milyar 524 milyon lira, günlük ise yaklaşık 50 milyon 815 bin lira harcadığını ortaya koyuyor. Bu, her bir dakikada yaklaşık 35 bin 288 lira gibi bir tutarın harcandığı anlamına geliyor. Bu rakam, en düşük emekli maaşının yaklaşık 1.5 katına denk geliyor. Bununla birlikte, Cumhurbaşkanı'nın doğrudan harcama yetkisinde bulunan ve gizli hizmetler kapsamında değerlendirilen örtülü ödenekten de yılın ilk sekiz ayında toplam 12 milyar 398 milyon liralık bir kullanım gerçekleşti. Ağustos ayında bu kalemden yapılan harcama ise 1 milyar 478 milyon liraya ulaştı. Gizli hizmetlere ayrılan bu ödenekten her bir dakikada yapılan harcamanın 35 bin 875 liraya ulaşması, bu kaynağın da ne denli büyük bir hacimde kullanıldığını gösteriyor.