Cumhuriyet Tarihinin Rekor Hububat Verimi: Üretimde Tarihi Yükseliş
Türkiye'de tarımsal üretimde tarihi bir dönüm noktasına ulaşılması bekleniyor. Özellikle hububat ürünlerinde, Cumhuriyet'in kuruluşundan bu yana kaydedilen en yüksek rekolte tahminleri yapılıyor. Bu olumlu tablonun arkasında, geçen yıla kıyasla önemli ölçüde artış gösteren yağış miktarı ve genişleyen ekim alanları yatıyor. Uzmanlar, buğday ve arpa gibi temel hububat ürünlerinde rekor seviyelerde bir hasat öngörüsünde bulunuyor.
Ulusal Hububat Konseyi Araştırma ve Danışma Kurulu Üyesi Prof. Dr. Süleyman Soylu, yaptığı değerlendirmelerde, 2025-2026 hububat sezonunun, hem yağışların bolluğu hem de ülke genelindeki düzenli dağılımı sayesinde, son 60-70 yılda bir görülebilecek nitelikte olduğunu belirtti. Soylu, Türkiye'nin geçmişte buğday üretiminde genellikle 23 milyon ton civarındaki rakamları zorladığını hatırlatarak, bu yıl hem verimde hem de ekim alanlarında gözlenen 300-400 bin hektarlık artışın, rekoltenin 24 ila 24,5 milyon ton seviyelerine ulaşmasını mümkün kıldığını ifade etti. Bu durum, tarımsal arz güvenliği açısından büyük önem taşıyor.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün verilerine göre, Temmuz ortasına kadar olan dönemde Türkiye genelinde geçen yıla oranla yüzde 76 daha fazla yağış kaydedildi. Bu rakam, uzun yıllar ortalamasının ise yüzde 30 üzerinde bir artışa işaret ediyor. Özellikle hububat üretiminin kalbi konumundaki İç Anadolu Bölgesi'nde geçen yıla göre yüzde 99'luk bir yağış artışı yaşandı. Bu yoğun ve dengeli yağış rejiminin, hububat verimliliğini doğrudan ve olumlu yönde etkilediği gözlemleniyor. Geçen yılın zorlu koşulları göz önüne alındığında, bu yılki bol rekolte çiftçiler için büyük bir moral kaynağı oluşturuyor.
Geçen sezon buğdayda yaklaşık 18 milyon ton, arpada ise 6 milyon ton civarında bir rekolte elde edilmişti. Bu yıl ise arpa üretiminde 9 ila 10 milyon ton, hatta bu rakamın aşılması beklentisi var. Buğdayda ise 24 milyon ton civarında bir rekolte öngörülüyor. Genel bir değerlendirme yapıldığında, buğday ve arpa üretiminde geçen yıla göre en az yüzde 40'lık bir artış söz konusu. Bu artışın arpada yüzde 50'leri, buğdayda ise yüzde 30'ları bulması bekleniyor. Bu sevindirici gelişme, özellikle son birkaç yıldır kuraklıkla mücadele eden çiftçilerin yüzünü güldürecek nitelikte. Ancak, artan girdi maliyetleri çiftçiler için önemli bir zorluk olmaya devam ediyor.
Prof. Dr. Soylu, yüksek rekolteye rağmen piyasa fiyatlarının çiftçinin beklentilerini tam olarak karşılamadığını da dile getirdi. Ürün bol olunca fiyatların istenilen seviyede seyretmediğini belirten Soylu, önümüzdeki aylarda Karadeniz'deki jeopolitik gelişmeler ve İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki gerilimlerin hububat fiyatları üzerinde yukarı yönlü bir etki yaratabileceği öngörüsünde bulundu. Bu nedenle, elindeki ürünü henüz satmayan çiftçilerin bir süre daha beklemesinin, ürünlerini daha iyi bir fiyattan değerlendirmelerine olanak tanıyabileceğini ifade etti.
Konya Ovası'nda çiftçilik yapan Mevlüt Büyüktöke, arazisinden geçen yıllara göre yüzde 50-60 oranında daha fazla verim beklediğini ancak artan mazot ve gübre maliyetlerinin bu kazancı erittiğini belirtti. Büyüktöke, yağışların genel olarak faydalı olduğunu ancak hasat dönemine yakın yağan aşırı yağışların buğdayda protein düşüklüğüne yol açarak kalite kaybına neden olduğunu ve bunun da satış fiyatlarını olumsuz etkilediğini sözlerine ekledi. Bu durum, rekoltedeki artışın yanı sıra girdi maliyetlerinin ve ürün kalitesinin de çiftçi refahı üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor.
