Endonezya'da Orman Yangınlarına Karşı Bulut Tohumlama Yoğunlaştı
Endonezya, El Niño iklim olayının etkisiyle giderek büyüyen orman yangınlarıyla mücadele kapsamında, bulut tohumlama adı verilen özel bir yöntemi daha aktif bir şekilde uygulamaya koydu. Bu stratejinin temel amacı, uçaklardan gökyüzüne bırakılan tuz ve benzeri maddeler aracılığıyla yağış miktarını artırmak ve böylece yangınların yayılma riski taşıyan bölgeleri nemlendirerek kontrol altına almaktır. Özellikle Borneo ve Sumatra adalarında son haftalarda yangınların boyutları endişe verici seviyelere ulaşmış durumda. Ülkenin resmi kayıtlarına göre, yılın ilk yarısında 107 bin hektardan fazla ormanlık alan alevlere teslim olurken, yalnızca temmuz ayı içerisinde bu rakama yaklaşık 95 bin hektarlık bir alan daha eklendi. El Niño'nun etkisinin güçlenmesi ve beraberinde getirdiği kuraklığın uzaması, orman yangınlarının daha hızlı ve geniş alanlara yayılmasına zemin hazırlıyor.
Bulut tohumlama tekniği, atmosferde tamamen yeni bulutlar yaratmak yerine, mevcut ve yağış bırakma potansiyeli taşıyan bulutların su damlacıklarının bir araya gelerek büyümesini teşvik etme prensibine dayanır. Bu süreçte, özel olarak donatılmış uçaklar tarafından bulutların içine gümüş iyodür veya sodyum klorür gibi kimyasal maddeler serpiştirilir. Bu partiküller, bulut içindeki aşırı doymuş su buharının yoğunlaşarak daha büyük damlalar oluşturmasına yardımcı olur, bu da nihayetinde yağmur olarak yeryüzüne inme olasılığını artırır. Ancak bu yöntemin başarısı, büyük ölçüde uygun atmosferik koşulların ve yağış potansiyeli taşıyan bulutların varlığına bağlıdır. Bu nedenle, ülkenin meteoroloji uzmanları hava durumunu sürekli olarak izlemekte ve yağmur oluşturabilecek bulut kümeleri tespit edildiğinde, bu bölgelere derhal uçuşlar düzenlenmektedir. Aşırı kuraklık dönemlerinde yeterli sayıda bulutun oluşmaması, bu operasyonların etkinliğini sınırlayabilen önemli bir zorluk teşkil etmektedir.
Endonezya Meteoroloji ve Jeofizik Kurumu'nun (BMKG) paylaştığı verilere göre, 2021 yılından başlayıp 2026 yılına kadar sürmesi planlanan dönemde toplam 252 adet bulut tohumlama operasyonunun gerçekleştirilmesi hedefleniyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse, önceki on yıllık dönemde bu tür operasyonların sayısı yalnızca 85'ti. Bu operasyonların önemli bir kısmı, orman yangınlarını söndürme çabalarına destek olmak ve özellikle kolayca alev alabilen turbalık alanlarının nem seviyesini koruyarak yangın riskini azaltmak amacıyla yürütülmektedir. Endonezya, geçmişte de büyük çaplı orman yangınlarının ardından bu yönteme başvurmuştu. Özellikle 2015'teki şiddetli El Niño etkisiyle milyonlarca hektar ormanın kül olduğu ve oluşan yoğun dumanın komşu ülkelere kadar yayıldığı felaket, benzer bir durumun tekrar yaşanabileceği endişelerini tetiklemişti. Bu yıl, yangınlarla mücadele ve bulut tohumlama faaliyetleri için onlarca helikopter ve sabit kanatlı uçak teyakkuza geçirilmiş durumda.
Uzmanlar, El Niño'nun önümüzdeki aylarda etkisini daha da artıracağı yönünde tahminlerde bulunuyor. Amerika Birleşik Devletleri'nin Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA) tarafından yapılan açıklamalara göre, 2026 yılının sonbahar ve kış aylarında çok güçlü bir El Niño yaşanma olasılığının yüzde 90'ın üzerinde olduğu belirtiliyor. Bu durum, Endonezya'daki orman yangını riskinin yüksek olduğu bölgelerde, yağış oluşturmaya yönelik bulut tohumlama çalışmalarının artan bir önemle devam etmesi gerekliliğini ortaya koyuyor. Yetkililer, hem yerel hem de uluslararası düzeydeki tüm imkanları seferber ederek, ülkenin orman varlığını ve halk sağlığını tehdit eden bu yangınlarla etkin bir mücadele yürütmeyi amaçlıyor. Bulut tohumlama operasyonlarının yanı sıra, yangın söndürme ekiplerinin sahada yürüttüğü yoğun çalışmalar da yangınların kontrol altına alınmasında kritik rol oynuyor.
