İngiltere'de Deniz Trafiği Kazası: Milyarlarca Plastik Parçacığı Çevreye Yayıldı

İngiltere'nin kuzeydoğusunda bulunan Tyne Nehri'nde meydana gelen iki gemi çarpışması, ciddi bir çevre felaketine yol açtı. Kazada, plastik üretiminde kullanılan ve mercimek tanesi büyüklüğünde olan yaklaşık bir milyar adet küçük plastik peletin nehre karışmasıyla birlikte, kirlilik kısa sürede kilometrelerce uzanan sahil şeritlerine ulaştı. Çevre felaketinin boyutları ortaya çıktıkça, bölge halkı ve çevre gönüllüleri harekete geçerek, haftalardır süren yoğun bir temizlik çalışması başlattı. Binlerce kişi, sahillerdeki kumu eleyerek ve yosunların arasındaki bu minik plastik parçacıklarını tek tek toplamak için büyük bir çaba gösteriyor. Temizlik operasyonları nehir yatağında ve kıyı bölgelerinde halen devam etmekte olup, çevre üzerindeki uzun vadeli etkileri endişe yaratmaktadır.

Olayın başlangıcı, 'Wind Orca' isimli yük gemisinin Tyne Limanı'ndan ayrılırken demirlemiş vaziyette duran 'BG Orange' adlı konteyner gemisine çarpmasıyla yaşandı. Bu çarpışmanın şiddetiyle limanda bulunan devasa bir vinç de yerinden oynayarak devrildi. Vinç operatörünün bu kazada yaralandığı bildirildi. Çarpışma anında, gemilerden birinde bulunan ve plastik üretiminde ham madde olarak kullanılan küçük peletleri taşıyan üç konteyner ciddi hasar gördü. Bu hasarın sonucunda, yaklaşık on yedi ton ağırlığında plastik pelet, saniyeler içinde Tyne Nehri'nin sularına karıştı. Çevre örgütleri tarafından yapılan ilk tahminlere göre, suya karışan bu minik plastik parçacıklarının toplam sayısının bir milyarı bulduğu ifade ediliyor.

Nehrin doğal gelgit döngüsüne sahip olması, kazanın ardından yaşananları daha da karmaşık hale getirdi. Suyun akışıyla birlikte, nehre karışan milyonlarca küçük plastik parçacığı hızla kaza mahallinden uzaklaşarak geniş bir alana yayıldı. İlk etapta South Shields'ın kıyı bölgeleri etkilenirken, zamanla kirlilik Tynemouth, Cullercoats, Whitley Bay, Sunderland ve hatta Northumberland'ın daha uzak sahillerine kadar ulaştı. Bu peletler, çeşitli plastik ürünlerin, örneğin plastik şişelerden otomobil parçalarına kadar pek çok eşyanın üretiminde temel hammadde olarak kullanılıyor. Sadece birkaç milimetre boyutunda olmaları, bu parçacıkların denize ulaştıktan sonra temizlenmesini neredeyse imkansız hale getiriyor. Dahası, deniz ekosistemi için büyük bir tehdit oluşturan bu parçacıklar, balıklar, deniz kuşları ve diğer deniz canlıları tarafından yiyecek sanılarak yutulma riski taşıyor.

Çevre kirliliğinin boyutları anlaşıldıkça, bölge halkı ve çevre aktivistleri kendi temizlik girişimlerini başlattı. Yaklaşık yirmi farklı sahilde gönüllüler, kumu eleklerden geçirme, yosun aralarını temizleme ve küçük fırçalar kullanma gibi yöntemlerle saatlerce süren bir çalışmayla bu plastikleri topladı. Ağustos ortası itibarıyla, gönüllülerin bu temizlik faaliyetleri için harcadığı toplam süre beş bin saati aşarken, topladıkları plastik pelet miktarı yarım tonu geçti. Bu zorlu mücadelede dikkat çekici bir dayanışma örneği sergilendi. Yaklaşık otuz gönüllü terzi, plastik toplama işini kolaylaştırmak amacıyla beş yüzden fazla tekrar kullanılabilir file torba dikti ve sahile ulaşanlara ekipman temin edebilecekleri dağıtım noktaları oluşturuldu. Ancak ilk müdahalenin hızı ve etkinliği konusunda bazı tartışmalar da yaşandı. Liman yönetiminin, hasar gören geminin etrafına yüzer bariyer yerleştirmesinin kazadan üç gün sonra gerçekleşmesi, bu süre zarfında peletlerin büyük bir kısmının gelgitlerle nehir boyunca dağılmasına neden oldu. Liman yetkilileri, devrilen vincin oluşturduğu ciddi güvenlik riskleri nedeniyle öncelikle personelin güvenliğinin sağlandığını belirtti. Sonrasında profesyonel ekipler ve çeşitli kurumlar da çalışmalara dahil olarak, denizcilik gönüllüleriyle birlikte tekneler aracılığıyla nehirde plastik toplama çalışmalarını yürüttü. Ancak uzmanlar, bu küçük peletlerin tamamının temizlenmesinin son derece zor olduğunu, denizde uzun yıllar kalabileceklerini ve zamanla daha küçük mikroplastiklere dönüşerek deniz canlıları için kalıcı bir tehdit oluşturacağını vurguluyor. Bu nedenle, Tyne Nehri ve çevresindeki sahil bölgelerindeki temizlik çalışmalarının uzun bir süre daha devam etmesi bekleniyor.