Eski Kömür Madenleri Geyikler İçin Yeni Vahşi Yaşam Alanı Oldu
Amerika Birleşik Devletleri'nin Kentucky eyaletinde, bir zamanlar yoğun madencilik faaliyetlerinin yapıldığı ve ardından doğaya terk edilerek çayırlara dönüştürülen eski kömür madenleri, beklenmedik bir başarı hikayesine ev sahipliği yapıyor. Bu alanlara yerleştirilen geyiklerin sayısı 13 bine ulaşarak, bu türün Kayalık Dağları'nın doğusundaki en büyük vahşi popülasyonunu oluşturdu. Bu durum, insan kaynaklı tahribatın ardından doğanın nasıl yeniden şekillenebileceğine dair çarpıcı bir örnek teşkil ediyor.
Tarihsel kayıtlara göre, 19. yüzyılın ortalarında bilinçsizce yapılan avlanma faaliyetleri nedeniyle bölgede nesli tükenme noktasına gelen geyikler, özellikle doğu alt türü 1870'lerde tamamen yok olmuştu. Ancak, kömür madenciliği endüstrisinin arazi yapısında yarattığı köklü değişiklikler, bu hayvanlar için yeni bir yaşam alanı potansiyeli doğurdu. Apalaş Dağları'nın genel yapısının aksine, geyikler açık ve otlak alanları tercih etmektedir. Açık ocak madenciliği ile dağ tepelerinin traşlanması ve ardından yasal düzenlemeler gereği şirketler tarafından yapılan arazi ıslah çalışmaları, bu bölgelere hızla büyüyen ot türlerinin ekilmesine yol açtı. Bu süreç, yüz binlerce dönümlük alanı adeta devasa çayırlara dönüştürerek, geyikler için ideal yaşam koşullarını yarattı.
Kentucky Balık ve Yaban Hayatı Departmanı'nın 1997 yılında başlattığı kapsamlı bir araştırma ve koruma programı çerçevesinde, 1997 ile 2002 yılları arasında altı farklı eyaletten (Kansas, Arizona, New Mexico, Kuzey Dakota, Oregon ve Utah) toplam 1.541 adet geyik getirilerek bölgedeki 16 farklı ilçeye salındı. Bu büyük ölçekli yerleştirme operasyonunun amacı, bölgedeki geyik nüfusunu yeniden canlandırmak ve sürdürülebilir bir popülasyon oluşturmaktı. Hedeflenen nüfus seviyesi başlangıçta 10 bin civarındaydı. Ancak, doğal avcıların bulunmadığı bu yeni yaşam alanında geyikler hızla çoğalarak bu beklentiyi aşmayı başardı ve sayıları 13 bine ulaştı. Bu popülasyon artışı, bölgenin toplam rekreasyon alanının 4 milyon dönümü aşmasıyla da desteklendi.
Geyik nüfusundaki bu hızlı artış, ekosistemin dengelenmesi ve kaynakların sürdürülebilirliği açısından yeni stratejiler gerektirdi. Bu doğrultuda, 2001 yılından itibaren kontrollü avcılık programları uygulamaya konuldu. Her yıl düzenlenen çekilişlerle sınırlı sayıda av izni veriliyor ve bu izinler için binlerce kişi başvuruda bulunuyor. Bu avcıların bölgeye getirdiği ekonomik hareketlilik, yerel halk için önemli bir gelir kaynağı oluşturuyor. Kentucky, sadece kendi sınırları içindeki vahşi yaşamı korumakla kalmayıp, aynı zamanda diğer eyaletlerdeki geyik popülasyonlarını yeniden canlandırma programlarına hayvan tedarik eden önemli bir merkez konumuna da yükseldi. Bununla birlikte, ekoloji uzmanları, bu durumun madencilik faaliyetlerinin olumlu bir sonucu olarak görülmemesi gerektiği konusunda uyarıyor. Uzmanlar, ıslah edilen maden sahalarının, doğal orman yapısını tam olarak geri kazandıramadığını ve toprağın yapısının insan müdahalesiyle oluşmuş yapay bir durum arz ettiğini belirtiyor. Bu alanların gelecekte ağaçlanarak geyikler için elverişsiz hale gelmesini önlemek amacıyla düzenli olarak biçme ve kontrollü yangın gibi arazi yönetim teknikleri uygulanmaya devam ediyor.
