Gıda Ürünlerindeki Tehlikeli Aroma Vericilere Yasak Geliyor: Tüketiciler Dikkat!
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından yapılan bilimsel değerlendirmelerin ardından, Türkiye'de de gıda ürünlerinde kullanılan bazı tütsü aroma vericilerinin kullanımı aşamalı olarak sonlandırılıyor. Bu önemli karar, insan sağlığını koruma ve gıda güvenliğini artırma amacı taşıyor. Karar kapsamında, özellikle et, peynir, balık, soslar ve atıştırmalıklar gibi pek çok popüler gıda maddesinde 'isli' tat elde etmek için yaygın olarak kullanılan bu aroma vericileri için bir yasak takvimi oluşturuldu.
EFSA'nın sekiz farklı tütsü aroma vericisi üzerinde yürüttüğü detaylı incelemeler, bu maddelerin hücrelerin genetik yapısı olan DNA'ya zarar verme potansiyeli taşıdığına dair endişeleri ortaya koydu. Genotoksisite olarak adlandırılan bu riskin tamamen göz ardı edilemeyeceği sonucuna varılması, Avrupa Birliği'nde ilgili aroma vericilerinin kullanımının sınırlandırılmasına yol açtı. Bu gelişmeleri yakından takip eden Türkiye, Avrupa Birliği'nin aldığı kararları referans alarak kendi mevzuatını güncelledi ve gıda güvenliği standartlarını yükseltme yoluna gitti. Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü aracılığıyla bu geçiş sürecinin detaylarını belirledi.
Yeni düzenlemeler çerçevesinde, gıda ürünlerindeki tütsü aroma vericilerinin piyasadan tamamen çekilmesi için ürün gruplarına özel kademeli bir takvim uygulanacak. Et ve et ürünleri, peynir çeşitleri, işlenmiş balık ve diğer su ürünlerinde tütsü aroma vericilerinin ve bunlardan elde edilen preparatların ithalatı ile piyasaya arzı için son tarih 1 Haziran 2028 olarak belirlendi. Bu ürünlerin Türkiye'de üretimi, ithalatı ve tüketicilere sunulması ise 1 Ağustos 2028 tarihine kadar devam edebilecek. Daha farklı kategorilerdeki gıda ürünleri için ise bu tarihler daha erkene çekildi. Bu ürünlerin ithalatı ve piyasaya arzı 1 Ekim 2026'da sona erecekken, işletmeler arası satışlar 1 Aralık 2026'da durdurulacak. Yeni üretimlerin ve ithalatların 1 Ocak 2027 itibarıyla tamamen yasaklanması öngörülüyor.
Önemle belirtmek gerekir ki, belirlenen son tarihlerden önce yasal olarak piyasaya sürülmüş olan ürünler, kendi raf ömürleri sona erene kadar tüketiciler tarafından satın alınmaya ve tüketilmeye devam edilebilecek. Bu durum, özellikle uzun raf ömrüne sahip ürünlerin yasaklamaların ardından da bir süre daha market raflarında bulunabileceği anlamına geliyor. Yetkililer, geleneksel tütsüleme yöntemleriyle elde edilen lezzet ile yapay tütsü aroma vericilerinin kullanımının farklı şeyler olduğunu vurguluyor. Bu nedenle tüketicilerin, ambalajlarda yer alan 'isli', 'füme' veya 'barbekü' gibi tanımlayıcı ifadelerin yanı sıra, ürünlerin içindekiler listesinde 'tütsü aroma vericisi' ifadesinin bulunup bulunmadığını dikkatle kontrol etmeleri büyük önem taşıyor.
