Hürmüz Boğazı'nda Kritik Anlaşma: Seyir Yeniden Açılıyor mu?
Uluslararası denizcilik için hayati öneme sahip olan Hürmüz Boğazı'nda uzun süredir devam eden gerilimlerin sona ermesi yönünde önemli bir adım atıldığına dair haberler gelmeye devam ediyor. Edinilen bilgilere göre, Amerika Birleşik Devletleri, İran İslam Cumhuriyeti ve Umman Sultanlığı temsilcileri, boğazın yeniden güvenli bir şekilde gemi trafiğine açılması konusunda geçici bir mutabakata varmak üzere son aşamaya geldi. Bu kritik gelişmenin detaylarının önümüzdeki çarşamba günü kamuoyu ile paylaşılması bekleniyor.
Bölgesel kaynaklar ve ABD'li yetkililerden alınan bilgilere göre, Washington yönetimi bu önemli duyuruyu çarşamba günü yapmayı planlıyor. Haftalardır süren yoğun diplomatik çabaların temel amacının, ABD ile İran arasındaki ateşkes durumunu kalıcı hale getirmek ve nükleer anlaşma müzakerelerini yeniden canlandırmak olduğu belirtiliyor. Bu sürecin, bölgedeki tansiyonu düşürme ve uluslararası ticareti güvence altına alma potansiyeli taşıdığı vurgulanıyor.
Anlaşma taslağının, İran'ın özellikle boğazdaki deniz trafiği üzerindeki kontrolünü artırmaya yönelik bazı taleplerini karşıladığı ifade ediliyor. Daha önce tarafların üç hafta önce bir anlaşmaya vardığı düşünülmüş, ancak İran'ın gemilere yönelik başlattığı saldırılar, iki haftalık ciddi çatışmalara ve neredeyse topyekun bir savaşa sürüklenme tehlikesine yol açmıştı. Bu olayların ardından ABD Başkanı'nın, diplomasinin işlemesine olanak tanımak amacıyla geniş çaplı bir askeri harekatı erteleme kararı aldığı, ancak uzlaşma sağlanamaması durumunda daha sert adımlar atabileceği kaydediliyor.
Müzakeresi süren taslak metin, Umman ve İran arasında Hürmüz Boğazı'nda 60 gün sürecek, uzatılabilme özelliği taşıyan geçici bir düzenleme kurulmasını öngörüyor. Bu geçici düzenlemeye göre, Körfez'e giriş yapacak tüm gemi trafiği, İran karasuları üzerinden kuzey şeridinden Arap Denizi'ne açılacak. Benzer şekilde, Arap Denizi'nden Körfez'e çıkacak tüm trafik de İran ile koordinasyon halinde, Umman karasuları üzerinden güney şeridinden gerçekleştirilecek. Bu geçişler sırasında herhangi bir geçiş ücreti talep edilmeyecek. Planlanan takvime göre, taraflar 30 gün içinde boğazın orta şeridini deniz mayınlarından temizleyecek ve ardından bu temizlenen şeridin, kalıcı bir anlaşma çerçevesinde çift yönlü trafiğe açılması hedefleniyor. Bu sürecin tamamlanmasının ardından, bölgedeki seyir güvenliğinin önemli ölçüde artması bekleniyor.
Bu hassas sürecin yürütülmesinde Katar, Pakistan ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin de arabuluculuk rolü üstlendiği ve Beyaz Saray'ın bu diplomatik temaslarda aktif bir rol oynadığı belirtiliyor. Son günlerde ABD Başkanı'nın özel temsilcisi Steve Witkoff, İran Dışişleri Bakanı Yardımcısı Abbas Arakçi ve Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi arasında çok sayıda önemli görüşme gerçekleştirildi. Hafta sonu prensipte anlaşmaya varan Arakçi'nin ardından, İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney ve Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nin de onay sürecini tamamladığı gelen bilgiler arasında yer alıyor. Bu son onaylar, anlaşmanın hayata geçirilmesi önündeki en önemli engellerden birinin aşıldığı şeklinde yorumlanıyor.
