İran'dan ABD'ye Sert Mesaj: Hürmüz Boğazı'nda Anlaşma Washington Engeline Takıldı
İran'ın, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerle ilgili olarak Umman aracılığıyla ABD ile yürüttüğü müzakerelerde yaşanan tıkanıklığın temel nedenlerini açıkladığı bildirildi. Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı yayın organı Sepahnews'te yer alan bilgilere göre, Tahran yönetimi, müzakerelerdeki ilerlemenin önündeki en büyük engelin ABD'nin İran'a ait dondurulmuş mal varlıklarını serbest bırakmaması ve sürekli askeri tehditler savurması olduğunu belirtti. Bu durumun, Umman'ın arabuluculuğunda sürdürülen diplomatik çabaları olumsuz etkilediği vurgulandı.
Konuya yakınlığıyla bilinen ve kimliği gizli tutulan bir yetkilinin aktardığı detaylara göre, daha önce varılan mutabakatın ilk adımında, ABD'nin İran'ın dondurulmuş fonlarını serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz trafiğine açılması ve İran'ın bu su yolundan 60 gün boyunca geçiş ücreti talep etmemesi öngörülüyordu. Ancak bu anlaşmanın ardından ABD'nin taahhütlerini yerine getirmediği, İran'ın milyarlarca dolarlık varlıklarını hala bloke ettiği ve bunun yanı sıra Hürmüz Boğazı geçişleri için Umman karasularını da içeren alternatif güzergahlar oluşturmaya çalıştığı iddia edildi. İran ise bu hamleleri anlaşmanın ihlali olarak değerlendirerek, boğazdaki deniz trafiğini denetim altına almış ve izinsiz geçiş yapmaya çalışan bazı ticari gemilere müdahalede bulunmuştu.
Bu karşılıklı adımlar ve güvensizlik ortamı, mutabakatın imzalanmasından kısa bir süre sonra, 8 Temmuz tarihinde iki ülke arasındaki tansiyonu yeniden yükseltti. Yaklaşık iki hafta süren ve bölgede endişelere neden olan çatışmalar yaşandı. Bu gerginliğin ardından, İran'ın Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan Umman ile yeniden masaya oturduğu öğrenildi. Görüşmelerin temel amacının, bölgedeki gemi trafiği için güvenli geçiş koridorlarının belirlenmesi ve deniz güvenliğinin sağlanması olduğu ifade edildi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, teknik ve siyasi düzeyde yürütülen bu yeni müzakerelerde olumlu gelişmeler yaşandığını duyurmuştu.
Ancak, İranlı yetkililer, ABD'nin İran'a yönelik saldırgan söylemlerini ve askeri tehditlerini sürdürmesi durumunda, Hürmüz Boğazı'ndaki durumla ilgili kalıcı bir anlaşmaya varılmasının mümkün olmayacağını kesin bir dille ifade ettiler. Washington yönetiminin bölgedeki gerilimi tırmandıran politikalarının, uluslararası deniz ticaretinin hayati öneme sahip bu suyolundaki istikrarı tehlikeye attığı belirtiliyor. İran, kendi egemenlik haklarını ve ulusal güvenliğini koruma konusundaki kararlılığını vurgulayarak, ABD'nin yapıcı adımlar atmadığı sürece bölgede barış ve istikrarın sağlanamayacağını savunuyor. Umman'ın arabuluculuk rolünün bu süreçteki önemi de bir kez daha ortaya çıkmış durumda.