Japonya'da 30 Yıllık Sessizlik Sona Eriyor: Faiz Artışı Kapıda
Japonya Merkez Bankası (BOJ), 19 Eylül Cuma günü alacağı faiz kararını kamuoyu ile paylaşacak. Ekonomik analiz şirketlerinin ve finans uzmanlarının katıldığı son anketler, Japonya'nın uzun süredir devam eden ultra gevşek para politikalarında bir dönüm noktasına yaklaşıldığına işaret ediyor. Ankete katılan uzmanların ezici çoğunluğu, BOJ'un politika faizini 25 baz puan yükselterek %1,25 seviyesine çıkarma ihtimalinin yüksek olduğunu belirtiyor.
CNBC tarafından 9 ile 14 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilen kapsamlı bir anket, finans dünyasının nabzını tuttu. Ankete dahil edilen 18 saygın ekonomist ve analistin yaklaşık %89'u, Japonya Merkez Bankası'nın politika faizinde bir artışa gideceği yönünde görüş bildirdi. Böyle bir faiz artışı, Japonya ekonomisi için önemli bir dönüm noktası olacak ve politika faizini yaklaşık 30 yıllık bir aradan sonra en yüksek seviyesine taşıyacak.
Bu faiz artışı beklentisinin temelinde yatan önemli faktörler arasında, Japonya'da gözlemlenen enflasyonist baskılar ve devam eden reel ücret artışları yer alıyor. Temmuz ayına ait resmi veriler, ülkedeki yıllık enflasyonun enerji fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle %1,9'a ulaştığını ve bu rakamın yılın zirvesi olduğunu gösteriyor. Eş zamanlı olarak, reel ücretlerde de bir önceki yıla göre %2,4'lük bir artış kaydedildi ve bu yükseliş eğilimi yedinci aya kadar kesintisiz devam etti. Bu ekonomik göstergeler, Japonya ekonomisinin yavaş yavaş normalleşme sürecine girdiğini ve para politikasında sıkılaştırma sinyalleri vermeye başladığını düşündürüyor.
Japonya Merkez Bankası, Mart 2024'te uyguladığı negatif faiz politikasından çıkarak normalleşme adımlarını atmaya başlamıştı. Haziran ayında da bir faiz ayarlaması gerçekleştirilmişti. Eğer şimdi yeni bir faiz artışı kararı alınırsa, bu durum BOJ'un para politikasını normalleştirme sürecinde daha agresif bir sıkılaşma döngüsüne girebileceğine dair güçlü bir sinyal olarak algılanacak. Geleneksel olarak altı ayda bir faiz ayarlaması yapan bankanın bu adımı hızlandırması, küresel finans piyasalarında dikkatle takip ediliyor.
Faiz artışı beklentilerine uluslararası düzeyde de bir baskı unsuru eşlik ediyor. Özellikle ABD yönetiminin, Japonya'nın para politikalarına yönelik dile getirdiği eleştiriler ve beklentiler, Tokyo üzerindeki etkiyi artırıyor. Nomura Araştırma Enstitüsü Başekonomisti ve eski BOJ Politika Kurulu üyesi Takahide Kiuchi, yaptığı açıklamalarda, önceki ABD yönetiminin Japonya Merkez Bankası'nın faiz artışlarını engellemeye yönelik girişimlerinin, mevcut durumda BOJ'un faiz artırımlarına devam etmesi için daha fazla hareket alanı yarattığını belirtti. Bu durum, Japonya'nın kendi ekonomik dinamikleriyle birlikte küresel siyasi etkileşimlerin de para politikası kararlarında rol oynadığını gösteriyor.
Finans piyasaları, Cuma günü sona erecek olan iki günlük Japonya Merkez Bankası toplantısından çıkacak kararı nefeslerini tutarak bekliyor. Toplantı sonrası açıklanacak faiz kararı kadar, BOJ yönetim kurulu üyelerinin gelecekteki toplantılara yönelik vereceği sinyaller de büyük önem taşıyor. Yönetim kurulu üyelerinin son dönemdeki açıklamalarında daha sıkı para politikası yanlısı mesajlar vermesi, faiz artışlarının hızlanabileceği yönündeki beklentileri güçlendiriyor. Bu gelişmeler, küresel ekonomideki dengeler açısından da yakından izlenecek.
