Japonya'dan 31 Yıl Sonra Faiz Artışı: Küresel Piyasalar Yeni Bir Döneme Giriyor
Japonya Merkez Bankası (BoJ), 31 yıl aradan sonra attığı tarihi bir adımla politika faizini artırdı. Bu karar, küresel finansal sistemde uzun süredir devam eden ucuz para politikasının sona ermesi anlamına geliyor ve başta borsalar, değerli metaller ve döviz kurları olmak üzere piyasalarda ciddi değişimlere yol açma potansiyeli taşıyor. BoJ'un iki gün süren para politikası toplantısının ardından aldığı bu karar, oy birliğiyle değil, 7'ye karşı 2 oyla alındı ve politika faizi 25 baz puan artırılarak yüzde 1,25'e yükseltildi.
Bu önemli faiz artışı kararının piyasalar üzerindeki etkileri şimdiden konuşulmaya başlandı. Yıllardır Japonya'dan elde edilen düşük maliyetli fonlarla küresel borsalarda ve altın, gümüş gibi emtia piyasalarında yatırım yapan büyük finansal kuruluşlar, artan borçlanma maliyetleri nedeniyle bu pozisyonlarını yeniden gözden geçirmek zorunda kalabilir. Bu durum, kısa vadede küresel borsalarda ve emtia piyasalarında ani düşüşlere ve kar satışlarına neden olabilir. Ancak, Japon Yeni'nin bu kararla birlikte güçlenmesi bekleniyor. Güçlenen Yen, Amerikan Doları karşısında bir miktar değer kaybına yol açabilir. Doların zayıflaması ise, dolar bazında fiyatlanan altının uzun vadede değer kaybetmesini engelleyerek, onu olası sert düşüşlerden koruyabilir ve toparlanma potansiyeli sunabilir. Bakır gibi sanayi metalleri ise küresel ticarette yaşanabilecek olası bir yavaşlama endişesiyle kısa vadede baskı altında kalabilir.
Karşı oy kullanan BoJ üyelerinden Asada Toichiro, Tüketici Fiyat Endeksi'ndeki (TÜFE) artış oranının henüz yüzde 2'nin altında kalması nedeniyle ekonominin tam anlamıyla güçlü bir seyir izlemediğini ve bu nedenle para piyasası operasyonlarına ilişkin mevcut kılavuzun korunmasının daha uygun olacağını savunarak faiz artırımına karşı çıktı. Diğer bir üye Sato Ayano da benzer şekilde, mevcut ekonomik ve fiyat gelişmelerinin önceki döneme göre belirgin bir hızlanma göstermediğini ve bu bağlamda faiz artırımının şu an için uygun olmadığını değerlendirdi. Bankanın açıklamasında, Japonya ekonomisinin, Orta Doğu'daki gelişmelerden kaynaklanan bazı zayıflıklara rağmen genel olarak ılımlı bir toparlanma sergilediği belirtildi. Yapay zeka kaynaklı küresel talep artışı ve hükümetin uyguladığı destekleyici tedbirlerin ekonomiyi canlandırması bekleniyor.
Japonya Merkez Bankası, para politikasının gelecekteki yönlendirmesi konusunda, çekirdek TÜFE'nin yüzde 2 hedefine yaklaşması ve finansal koşulların destekleyici niteliğini sürdürmesi halinde, politika faizini artırmaya ve parasal genişlemenin derecesini ayarlamaya devam edeceğini bildirdi. Orta Doğu'daki gelişmeler, yapay zeka kaynaklı talep artışı ve döviz kurlarındaki değişimler gibi faktörlerin ekonomik faaliyet ve fiyatlar üzerindeki etkileri yakından izlenecek. Banka, yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefine ulaşmak ve sürdürülebilir kılmak için para politikasını gerektiği şekilde yönetmeye devam edeceğini vurguladı. İhracat ve sanayi üretiminde yapay zeka kaynaklı talep artışının da etkisiyle ılımlı bir yükseliş gözlemlenirken, şirket karlarının yüksek seviyelerde seyrettiği belirtildi. Kurumsal yatırımlar ılımlı bir artış gösterse de, hanehalkı güvenindeki zayıflığa rağmen özel tüketim dirençli kalmaya devam etti. Konut yatırımları düşüş eğilimindeyken, kamu yatırımları yatay bir seyir izledi. İş gücü piyasası sıkı kalmaya devam ederken, finansal koşullar destekleyici olmaya devam etti. Enerji fiyatlarındaki artışın etkilerine rağmen, ithalat fiyatlarındaki artışın ve ücret artışlarının satış fiyatlarına yansımasıyla TÜFE'deki yıllık artış oranı yüzde 1,5-2 aralığında gerçekleşti ve enflasyon beklentileri ılımlı bir artış gösterdi.
