Kötü kolesterolümüz neden yüksek?
Türkiye’de kötü kolesterol (LDL) yüksekliğinin en önemli nedenleri genetik ve yaşam tarzımızdaki değişim… Toplumumuzda kötü kolesterol (LDL) ve yine bir kan yağı olan trigliserit yüksek, iyi kolesterol (HDL) ise düşük.
Bu durum da kalp-damar hastalıklarını önlenemez şekilde artırıyor.
Ancak söz konusu tabloyu yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekirse ilaç tedavisiyle tersine çevirmenin mümkün olduğunu belirten Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof.
Nevrez Koylan, bu konuda merak edilen noktalara açıklık getirdi: Vücut neden kötü kolesterol üretir?
Kolesterol; hücre zarlarının yapısında, hormon üretiminde, D vitamini sentezinde ve birçok metabolik süreçte görev alır.
LDL’nin temel işi de bu kolesterolü karaciğerden hücrelere taşımaktır.
Yani sorun LDL’nin varlığı değil, kandaki miktarının gereğinden fazla yükselmesidir.
HDL yani “iyi kolesterol” damarları koruyan doğal savunma mekanizmalarından biridir.
Ancak HDL’nin yüksek olması her zaman yeterli koruma anlamına gelmez.
Kötü ile iyinin farkı LDL yani “kötü kolesterol” kolesterolü karaciğerden damar duvarlarına taşıyan parçacıktır.
Kandaki LDL düzeyi yükseldiğinde bu kolesterol damarların iç yüzeyinde birikmeye başlar.
Zamanla damar sertliği gelişebilir ve bu durum kalp krizi ile inme riskini artırır.
Özellikle sigara, hipertansiyon, diyabet ve hareketsiz yaşam gibi ek risk faktörleri varsa LDL’nin zararlı etkisi daha belirgin hâle gelir.
Damarların ‘temizlik sistemi’ HDL ise “iyi kolesterol” olarak bilinir çünkü damarları koruyucu bir görev üstlenir.
Damar duvarlarında biriken fazla kolesterolü toplayıp tekrar karaciğere taşımaya yardımcı olur.
Yani bir anlamda damarların “temizlik sistemi” gibi çalışır.
Trigliserit, vücudun enerji depolamak için kullandığı temel yağ türlerinden biridir.
Kandaki trigliserit seviyesi yükseldiğinde bu durum yalnızca kilo fazlalığıyla değil; diyabet, karaciğer yağlanması ve kalp-damar hastalıklarıyla da ilişkili hale gelir.Kolesterolle birlikte değerlen-dirilmesinin nedeni ise kişinin metabolik ve kardiyovasküler riskini daha doğru göstermesidir.
Çünkü bazı kişilerde LDL çok yüksek olmayabilir ama trigliserit yüksekliği ve düşük HDL birlikte ciddi risk anlamına gelebilir.
Özellikle şu durumlarda trigliserit yüksekliği sık görülür:- Fazla kilo ve bel çevresi artışı- Hareketsiz yaşam- İnsülin direnci ve diyabet- Aşırı şeker ve rafine karbonhidrat tüketimi- Alkol kullanımıAyrıca çok yüksek trigliserit düzeyleri pankreatit (pankreas iltihabı) gibi ciddi sağlık sorunlarına da yol açabilir.Bu nedenle günümüzde yalnızca “toplam kolesterol”e bakmak yeterli kabul edilmiyor; LDL, HDL ve trigliserit birlikte değerlendirilerek kişinin gerçek kalp-damar riski ortaya konuyor.Gençlerde de çok yaygınSon yıllarda gençlerde kolesterol yüksekliğini daha sık görmeye başladık.
