Küresel Piyasalar Fed Tutanaklarını Bekliyor: Petrol ve Faizler Yükselişte
Uluslararası piyasalarda tansiyon yükseliyor. ABD ile İran arasındaki jeopolitik gerilimlerin tırmanması ve bu durumun petrol fiyatlarına yansıması, küresel borsalarda ciddi bir satış baskısı oluşturdu. Özellikle Asya piyasalarından başlayıp Wall Street'e kadar uzanan sert düşüşler, yatırımcıları tedirgin etti. Petrol fiyatlarındaki rekor artışlar ve küresel tahvil faizlerindeki yükseliş trendi, özellikle teknoloji hisseleri başta olmak üzere birçok sektörde değer kayıplarına neden oldu. Bu olumsuz tablonun ortasında, tüm gözler bu akşam açıklanacak olan ABD Merkez Bankası (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanaklarına çevrilmiş durumda. Yatırımcılar, bu tutanaklardan çıkacak olası para politikası sinyallerini yakından takip ederek piyasalardaki belirsizliğe bir nebze olsun ışık tutmasını umuyor.
Küresel piyasaların karşı karşıya olduğu bu karmaşık tablo, birden fazla faktörün bir araya gelmesiyle oluştu. İran ile ABD arasındaki sürtüşmelerin artması ve stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik risklerinin yükselmesi, petrol fiyatlarını yeniden yukarı çekti. Brent petrolün varil fiyatının 91 dolar seviyelerinin üzerinde seyretmesi, enflasyonist baskılar ve para politikalarına ilişkin belirsizlikler açısından piyasaların ana gündem maddesi haline geldi. Öte yandan, son dönemde açıklanan ABD ekonomik verilerindeki zayıflıklar, Fed'in faiz artırımlarına ara vereceği beklentilerini güçlendirse de, uzun vadeli ABD tahvil faizlerinin yüksek seviyelerini koruması, riskli varlıklar üzerinde önemli bir baskı unsuru oluşturmaya devam ediyor. Yüksek enerji maliyetleri ile borçlanma maliyetlerinin birlikte seyretmesi, küresel piyasalarda risk algısını daha da artırıyor. Enflasyon endişeleri ve ülkelerin artan kamu borçlarına yönelik kaygılar, tahvil getirilerini yukarı çekerken, bu durum hisse senedi piyasalarında satış baskısını tetikliyor. Ayrıca, yarı iletken sektöründeki çip üreticisi firmaların hisselerinde yaşanan düşüşler de pay piyasalarındaki genel satış eğilimini destekledi.
Jeopolitik gelişmeler, küresel ekonomileri arz şoklarına karşı daha kırılgan hale getirebileceği endişelerini beraberinde getiriyor. Yatırımcılar ayrıca, hükümetlerin kamu harcamalarını kontrol altına almakta zorlanabileceği konusunda da kaygılı. Bu bağlamda, ABD Başkanı Donald Trump'ın sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamalar ve paylaştığı haritalar, Hürmüz Boğazı'na yönelik gerilimi daha da tırmandırdı. Trump'ın, İran'ı tamamen mağlup ettikten sonra Hürmüz Boğazı'nı ABD toprağı ilan edeceğine dair söylemleri ve boğazın ABD kontrolü altında olduğunu savunması dikkat çekti. Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) İran ile tüm ticari ve mali işlemleri askıya alma kararı da bölgedeki tansiyonu yükselten bir diğer gelişme oldu. Ticaret cephesinde ise Trump'ın Kanada'dan ithal edilen bazı ürünlere uygulayacağı gümrük vergilerini üç günlüğüne ertelemesi, piyasalarda kısa süreli bir rahatlama sağladı. Makroekonomik veri akışına bakıldığında ise ABD'de temmuz ayına ait ithalat ve ihracat fiyat endekslerindeki düşüşler ile sanayi üretimindeki sınırlı artış, piyasa beklentilerinin altında kaldı. Dün rekor seviyelere yaklaşan ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,69 seviyelerine inerken, 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,27 civarında dengelendi.
Yatırımcıların merakla beklediği FOMC toplantı tutanakları, Fed'in gelecekteki para politikalarına ışık tutacak önemli ipuçları barındırıyor. ABD-İran arasındaki gerilimin sürmesi ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizlikler, ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatını 91,6 dolara taşıdı. Fed'in faiz artırım beklentilerinin azalmasıyla dolar endeksi hafif bir düşüş gösterirken, altının ons fiyatı yükselişe geçti. ABD ve Japonya'nın döviz müdahaleleri de dolar endeksindeki düşüşte rol oynadı. Analistler, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin altın fiyatlarının seyrini belirlemede kritik bir rol oynayacağını belirtiyor. Bu gelişmeler ışığında, New York borsasında teknoloji şirketlerindeki satış baskısı Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq endekslerinde gerilemelere yol açtı. Nvidia, Micron Technology ve Broadcom gibi teknoloji devlerinin hisselerinde önemli kayıplar yaşandı. Meta'ya karşı açılan dava da şirketin hisselerinde değer kaybına neden oldu. Avrupa borsalarında da İngiltere hariç genel bir düşüş gözlemlendi. Artan petrol fiyatları ve tahvil faizleri, Avrupa piyasalarında risk algısını artırırken, teknoloji hisselerindeki satışlar dikkat çekti. Almanya ve Fransa gibi ülkelerde tahvil faizleri son yılların en yüksek seviyelerine ulaştı. Asya piyasalarında da benzer bir satış dalgası yaşandı; Japonya, Güney Kore ve Çin borsaları geriledi. Sadece Hong Kong borsası hafif bir yükselişle ayrıştı. Borsa İstanbul ise günü yatay bir seyirle tamamladı.
