Orta Doğu Gerilimi Akaryakıt Fiyatlarını Tırmandırdı: Brent Petrol 100 Doları Aştı
Orta Doğu'da artan jeopolitik gerilimler, küresel enerji piyasalarını derinden etkilemeye devam ediyor. Özellikle Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a ait ticari gemilere yönelik gerçekleştirdiği saldırılar ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidi, uluslararası petrol ticaretinin kritik güzergahlarında endişe yarattı. Bu gelişmelerin bir sonucu olarak, uluslararası piyasalarda işlem gören brent petrolünün varil fiyatı, gün içinde yaşanan sert yükselişlerle birlikte 100 dolar seviyesini aştı. Ayın başından bu yana kaydedilen artışın yüzde 30'a ulaşması, piyasalardaki oynaklığın boyutunu gözler önüne seriyor.
Kızıldeniz'deki Babülmendep Boğazı ve Basra Körfezi'ndeki Hürmüz Boğazı'nın olası bir eş zamanlı kapanması, küresel petrol arzı üzerinde ciddi bir baskı oluşturma potansiyeli taşıyor. Bu iki kritik su yolunun, dünya petrol ihtiyacının yaklaşık beşte birlik bir bölümünü karşıladığı düşünüldüğünde, yaşanabilecek herhangi bir aksama küresel enerji güvenliğini tehdit edebilir. Bu durum, petrol fiyatlarındaki ani ve sert yükselişlerin temel nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Brent petrolünün varil fiyatı, öğleden sonra saatlerinde 98.89 dolardan işlem görürken, akşam saatlerine doğru 100 dolar sınırını aşarak yatırımcılar ve enerji sektörü paydaşları arasında büyük bir şaşkınlık yarattı. Gün içinde yaşanan artışın yüzde 6'yı geçtiği belirtilirken, bu yükselişin ayın başından bu yana yüzde 30'luk bir birikime işaret etmesi dikkat çekici.
Enerji piyasalarındaki bu çalkantı, sadece ham petrol fiyatlarıyla sınırlı kalmadı. Küresel çapta işlem gören ham petrolün varil fiyatlarında da belirgin bir artış kaydedildi. Ham petrolün varil fiyatı da gün içinde 98.79 dolara kadar yükselirken, ilerleyen saatlerde 91.45 dolar seviyesine ulaştığı gözlemlendi. Bu durum, petrol üretiminin ve ticaretinin küresel siyasi gelişmelerden ne denli hassas bir şekilde etkilendiğini bir kez daha ortaya koydu. Amerika Birleşik Devletleri'nin bölgedeki gelişmelere yönelik açıklamaları da tansiyonu yükselten unsurlar arasında yer aldı. ABD yönetiminin, Husilerin ticareti engelleme ve gemilere ateş açma eylemlerine karşı sert tepki göstereceği ve bu tür eylemlerin tekrarı halinde İran'ı sorumlu tutarak ciddi askeri yaptırımlar uygulayabileceği yönündeki ifadeleri, Orta Doğu'daki belirsizliği artırdı.
Petrol fiyatlarındaki bu küresel artışın, Türkiye'deki akaryakıt fiyatlarına da yansıması bekleniyor. Son haftalarda benzin ve motorin fiyatlarında yaşanan peş peşe zamların ardından, bu yeni yükseliş dalgasının akaryakıt sektöründe yeni bir zam beklentisini tetiklemesi muhtemel. Motorine en son Salı günü 1.12 lira, benzine ise güncel olarak 1.24 lira zam yapılmıştı. Akaryakıta gelen ardışık zamlar, mevcut vergi sistemindeki ayarlamaları da etkiledi. Motorinde Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarının 1.27 liraya kadar gerilemesi, sektör kaynaklarını harekete geçirdi. Sektör temsilcileri, önümüzdeki günlerde motorine yeni bir zam daha gelebileceği uyarısında bulunurken, bu zammın ÖTV desteği olmadan doğrudan pompa fiyatlarına yansıyacağını ifade ettiler. Mevcut eşel mobil sisteminin, yıl sonuna kadar kademeli olarak azaltılacak vergi indirimleriyle birlikte, önümüzdeki dönemde akaryakıt fiyatlarını daha doğrudan etkilemesi öngörülüyor. Bu sistemin 31 Temmuz'a kadar uygulanan yüzde 50'lik ÖTV indirimi sonrası, 1 Ağustos-30 Eylül döneminde yüzde 25'e düşürüleceği ve 1 Ekim 2026'da tamamen sona ereceği belirtildi.
