Parşömen Sanatının Son Ustalarından İsmail Araç Vefat Etti
İzmir'in tarihi ilçesi Bergama'da, UNESCO tarafından 'Yaşayan İnsan Hazinesi' unvanıyla onurlandırılan parşömen sanatının duayen ismi İsmail Araç, 93 yaşında hayatını kaybetti. Uzun yıllar boyunca nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan geleneksel parşömen yapım sanatını yaşatmak için büyük bir çaba gösteren Araç'ın vefatı, sanat ve kültür dünyasında derin bir üzüntüye neden oldu. Usta sanatçı, Bergama'da düzenlenen bir törenle son yolculuğuna uğurlandı.
Yaşlılığa bağlı çeşitli sağlık sorunları ve solunum yetmezliği nedeniyle evinde vefat eden İsmail Araç'ın ardından sevenleri, ailesi ve sanat camiası yasa boğuldu. Bergama Yeni Cami'de öğle namazının ardından gerçekleştirilen cenaze törenine çok sayıda vatandaş ve sanatsever katıldı. Törende Araç'ın sanata ve kültüre katkıları anılırken, dualarla son görev yerine getirildi. Usta sanatçının naaşı, daha sonra Bergama Mezarlığı'nda toprağa verildi.
1933 yılında Bergama'da dünyaya gelen İsmail Araç, insanlık tarihinin en önemli yazım materyallerinden biri olan parşömeni geleneksel yöntemlerle günümüze taşıyan nadir ustalardan biriydi. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2017 yılında 'Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı' olarak tanınan Araç, 2021 yılında da UNESCO'nun prestijli 'Yaşayan İnsan Hazinesi' unvanına layık görülmüştü. Bu unvanlar, onun bu kadim sanatı yaşatma konusundaki olağanüstü çabasının ve ustalığının bir göstergesiydi. Araç, antik çağlardan beri kullanılan bu özel deriyi, hiçbir kimyasal madde kullanmadan, tamamen doğal yöntemlerle işleyerek yazıya uygun hale getiriyordu.
1953 yılında Tabakçılar Köprüsü civarında başladığı dericilik mesleğini tam 71 yıl boyunca sürdüren İsmail Araç, özellikle Bergama Krallığı döneminde, M.Ö. 2. yüzyılda geliştirilen parşömen üretim tekniğini birebir uygulayarak bu sanatı yaşatmayı başardı. Oğlak ve keçi derilerini özel işlemlerden geçirerek yazıya elverişli hale getiren Araç'ın bu zahmetli ve emek yoğun mesleği, yerli ve yabancı araştırmacıların büyük ilgisini çekmişti. Mesleğini gelecek nesillere aktarma arzusuyla Demet Sağlam Tokbay ve Nesrin Ermiş Pavlis gibi isimleri yetiştiren Araç, ustalık icazetlerini verdiği çıraklarıyla bu kadim sanatın devamlılığını sağlamayı hedefliyordu. Bu vesileyle düzenlenen 'peştemal kuşatma' töreni, onun bu mirası devretme konusundaki kararlılığını simgeliyordu.
