Pekin'de Drone Kısıtlaması: Binlerce Kullanıcı Cihazlarını Satmak İçin Sıraya Girdi
Çin Halk Cumhuriyeti'nin başkenti Pekin'de, 15 Kasım tarihi itibarıyla yürürlüğe girecek olan kapsamlı insansız hava aracı (drone) kullanımına yönelik kısıtlamalar, şehirdeki binlerce drone sahibini harekete geçirdi. Yeni düzenlemeler kapsamında sadece drone uçuşlarının değil, aynı zamanda bu cihazların kent sınırları içinde bulundurulmasının da yasaklanacak olması, kullanıcıları ellerindeki ekipmanları elden çıkarmaya yöneltti. Bu durum, yasakların başlamasından hemen önce, cihazlarını nakde çevirmek isteyenlerin oluşturduğu uzun kuyruklarla kendini gösterdi.
Pekin genelinde belirlenen yetkili geri alım ve değerlendirme noktalarında, vatandaşlar sahip oldukları drone'ları satabilmek için yoğun bir çaba sarf ediyor. Görevliler, getirilen cihazların marka, model ve genel durumunu titizlikle inceleyerek bir satış bedeli belirliyor. Kullanıcılarla yapılan bu değerlendirme ve fiyat pazarlıkları, bazı noktalarda ciddi bekleme sürelerine ve uzun insan zincirlerine yol açıyor. Dünyanın önde gelen insansız hava aracı üreticilerinden DJI'ın Pekin'deki ana satış mağazasında da benzer manzaralar gözlemleniyor. Pek çok kişi, cihazlarının değer kaybetmesini engellemek ve yasak başlamadan önce mümkün olan en yüksek getiriyi elde etmek amacıyla bu mağazalara akın ediyor.
Pekin yönetimi, bu süreçte drone sahiplerine çeşitli kolaylıklar ve teşvikler sunuyor. 31 Ekim'e kadar geçerli olacak şekilde, onaylanmış geri alım noktaları aracılığıyla cihazlarını satan kullanıcılara, cihazın yeniden satış değerinin yüzde 30'una varan oranlarda devlet desteği sağlanıyor. Bu devlet teşvikinin üst sınırı 3 bin Çin yuanı olarak belirlenmiş durumda. Ancak, 1 Kasım ile 14 Kasım tarihleri arasında bu destek oranının yüzde 15'e düşeceği belirtiliyor. Drone'larını satmak istemeyenler için ise, cihazlarını 200 Çin yuanı tutarında bir teşvik karşılığında geri dönüşüme gönderme seçeneği de sunuluyor. Ayrıca, üçüncü bir alternatif olarak, drone'ların hiçbir ücret talep edilmeksizin Pekin dışına gönderilmesine de imkan tanınıyor.
Bu yeni düzenlemeler, drone meraklıları arasında farklı görüşlerin ortaya çıkmasına neden oldu. Bir yandan, yasakları başkentin güvenliği açısından gerekli görenler bulunuyor. Özellikle Pekin gibi stratejik öneme sahip bir başkentte hava sahasının daha sıkı denetlenmesinin anlaşılabilir olduğunu belirten bir kullanıcı, yaklaşık altı yıl önce 6 bin yuan'a aldığı drone'undan en az bin yuan gelir elde etmeyi umduğunu dile getirdi. Diğer yandan, bu geri alım mekanizmasını eleştirenler de mevcut. Bazı drone tutkunları, sistemin kendilerini zarara uğrattığını savunarak, geri alım noktalarına yoğun cihaz akışı nedeniyle ikinci el piyasasında fiyatların yüzde 40'a kadar düştüğünü iddia ediyor. Bu durum, kullanıcıların orijinal yatırım maliyetlerinin oldukça altında bir meblağ ile cihazlarından ayrılmasına yol açıyor.
Pekin yönetiminin bu sert tedbirleri almasının ardında, başkentin hava sahası güvenliğine yönelik artan endişeler yatıyor. Haziran ayında yaşanan, küçük bir insansız hava aracının Pekin'deki yüksek bir gökdelene çarpması ve bu kazada pilotun hayatını kaybetmesiyle birlikte 13 kişinin yaralanması, şehirdeki hava trafiği güvenliği konusundaki tartışmaları alevlendirdi. Bu olay aynı zamanda, Pekin'in uluslararası havalimanlarından birine yapılan uçuşlarda da aksamalara neden olmuştu. Kent yönetimi, alınan drone bulundurma yasağının temel amacının, başkentin genel güvenliğini en üst düzeyde korumak olduğunu vurguluyor. Çin Sivil Havacılık İdaresi'nin verilerine göre, 2025 yılı sonu itibarıyla ülke genelinde kayıtlı drone sayısının 3 milyon 285 bine ulaşması bekleniyor. Ancak, bu cihazların pek çok bölgede kayıt altına alınması zorunluluğunun bulunmaması, güvenlik endişelerini artırıyor.
Yasağın yaklaşmasıyla birlikte, sosyal medya platformlarında da duygusal ve dikkat çekici paylaşımlar yapılıyor. Yıllardır drone'larıyla vakit geçiren bazı Pekinliler, bu cihazlarına veda mesajları yazarak duygularını ifade ediyor. Popüler bir sosyal platformda bir kullanıcı, drone'una yönelik yazdığı mesajda, "Yapabileceğim bir şey yok, bana eşlik ettiğin için teşekkür ederim. Umarım gelecekte gökyüzünde özgürce uçmaya devam edebilirsin" diyerek veda etti. Bu tür paylaşımlar, alınan kararın drone kullanıcıları üzerindeki duygusal etkisini de gözler önüne seriyor.
