Uganda'dan Türkiye'ye Diplomatik Hamle: Askeri İş Birliği Askıya Alındı
Uganda Halk Savunma Kuvvetleri (UPDF), siyasi bir anlaşmazlığın ardından Türkiye Cumhuriyeti ile yürütülen tüm savunma ve askeri iş birliği faaliyetlerini derhal durdurma kararı aldığını açıkladı. Bu beklenmedik adım, iki ülke arasındaki ilişkilerde önemli bir gerginliğe işaret ederken, kararın ardında yatan temel nedenin, Uganda'da muhalif kimliğiyle tanınan siyasi blogger Fred Lumbuye'nin Türkiye'den iadesi talebiyle ilgili olduğu belirtiliyor. Uganda yönetimi, Lumbuye'nin ülkenin iç işlerine müdahale ettiğini ve hakkında ciddi suçlamalar bulunduğunu iddia ederek iadesini talep ediyordu. Aylardır süren diplomatik görüşmeler ve gerilim, Uganda'nın bu sert kararla sonuçlandı.
UPDF Sözcüsü Chris Magezi tarafından sosyal medya üzerinden yapılan resmi açıklamada, Türkiye ile savunma ve askeri alanlardaki iş birliğinin süresiz olarak askıya alındığı vurgulandı. Magezi, bu kararın, iki ülke arasındaki savunma ve askeri iş birliğine ilişkin henüz çözülememiş sorunlar giderilene kadar yürürlükte kalacağını ifade etti. Ancak sözcü, kararın spesifik detaylarına veya hangi spesifik sorunların bu noktaya gelindiğine dair daha fazla bilgi vermekten kaçındı. Bu durum, uluslararası kamuoyunda Uganda'nın bu hamlesinin arkasındaki tam gerekçelerin ne olduğu konusunda soru işaretleri yaratıyor. Henüz Uganda Dışişleri Bakanlığı veya Türkiye Dışişleri Bakanlığı'ndan konuyla ilgili resmi bir açıklama gelmemiş olması da dikkat çekici bir diğer nokta.
Uganda'da siyasi gözlemciler, bu kararın arkasında, Devlet Başkanı Yoweri Museveni'nin oğlu ve ülkenin potansiyel siyasi halefi olarak görülen Kainerugaba'nın etkisinin olabileceğine dair yorumlarda bulunuyor. Kainerugaba, hakkında şiddete teşvik, yanlış bilgi yayma ve bilgisayar sistemlerinin kötüye kullanılması gibi toplamda 15 ayrı suçlamayla yakalama kararı bulunan Lumbuye'nin Uganda'ya iadesi yönündeki çağrılarını son dönemde yoğunlaştırmıştı. Kainerugaba'nın bu konudaki ısrarcı tutumu ve Türkiye'ye yönelik diğer çıkışları, iki ülke arasındaki diplomatik tansiyonu artırmıştı. Daha önce de Türkiye'den Uganda'ya 1 milyar dolarlık bir 'güvenlik temettüsü' ödemesi talep eden Kainerugaba, hatta Türkiye'nin en güzel kadınıyla evlenmek istediğini dile getirerek uluslararası basının da ilgisini çekmişti.
Bu diplomatik gerilim, Uganda'nın başkenti Kampala'da da yankı buldu. Kainerugaba ile bağlantılı olduğu düşünülen bir grup, Türkiye'nin Uganda Büyükelçiliği önünde bir gösteri düzenledi. Grubun sözcüsü, Türkiye'yi ülkelerinin yönetimine yönelik saldırıları kendi topraklarından sürdürmekle suçlayarak hayal kırıklıklarını dile getirdi. Yaklaşık on yıldır savunma alanında sıkı bir iş birliği yürüten Uganda ve Türkiye arasındaki bu ani kopuş, bölgedeki güvenlik dinamikleri ve uluslararası ilişkiler açısından da önemli sonuçlar doğurabilir. Bu iş birliği, askeri eğitim, ekipman tedariki, teknoloji transferi ve terörle mücadele gibi pek çok kritik alanı kapsıyordu. Uganda'nın bu kararının, Türkiye merkezli Yapı Merkezi'nin üstlendiği 3 milyar dolarlık büyük bir demiryolu projesinin iptali ve bazı Türk vatandaşlarının ülkeden sınır dışı edilmesi gibi diğer potansiyel adımların habercisi olup olmayacağı ise henüz belirsizliğini koruyor.
