S-400 Satıldı mı? Körfez Ülkesine Satıldığı İddiası Ortaya Atıldı
Türkiye'nin Rusya Federasyonu'ndan temin ettiği S-400 hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye satıldığına dair çarpıcı bir iddia ortaya atıldı. İktidara yakınlığıyla bilinen bir gazetede köşe yazarlığı yapan Abdülkadir Selvi, Türkiye'nin elindeki S-400 bataryalarını bir Körfez ülkesine devrettiğini ve bu satış işleminin yakın zamanda kamuoyu ile paylaşılacağını öne sürdü. Bu iddia, özellikle ABD ile yaşanan F-35 savaş uçağı programı ve CAATSA yaptırımları bağlamında S-400'lerin akıbetine ilişkin süregelen tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı son NATO Liderler Zirvesi sırasında ABD Başkanı Donald Trump tarafından yapılan açıklamalar, Türkiye'nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemleriyle ilgili stratejik kararlarını yeniden gündeme getirmişti. Türkiye'nin F-35 savaş uçaklarına erişimini yeniden sağlayabilmesi için S-400 sistemlerinden vazgeçmesi gerektiği yönündeki beklentiler, bu sistemlerin başka bir ülkeye satılabileceği spekülasyonlarını uzun süredir canlı tutuyordu. Selvi'nin bu yöndeki iddiası, bu spekülasyonlara somut bir boyut kazandırmış oldu.
Köşe yazarı Abdülkadir Selvi, S-400 sistemlerinin satıldığına dair bilgisini paylaşırken, satışın gerçekleştiği ülkenin bir Körfez ülkesi olduğunu belirtti. Hangi ülkeye satıldığı konusunda ise Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar gibi ülkelerin isimlerinin konuşulduğunu ifade etti. Selvi, kesin bilgiyi almak için resmi açıklamaların beklenmesi gerektiğini de ekleyerek, konuya ihtiyatlı bir yaklaşım sergiledi. Bu türden bir satışın gerçekleşmesi durumunda, sistemlerin teknik özelliklerinin ve operasyonel kabiliyetlerinin yeni sahibine aktarılması süreci de önem kazanacaktır.
Türkiye, Rusya Federasyonu'ndan S-400 hava savunma sistemlerini satın alma kararının ardından 2019 yılında ABD liderliğindeki F-35 savaş uçağı programından çıkarılmış, akabinde 2020 yılında ABD tarafından CAATSA (Yaptırımlarla Türkiye'ye Karşı Mücadele Yasası) yaptırımlarına maruz kalmıştı. ABD Kongresi'nin 2020'de kabul ettiği bir düzenleme, Türkiye'nin S-400 sistemlerini elinde bulundurduğu sürece F-35 savaş uçaklarının teslimatının yapılamayacağını hükme bağlamıştı. Bu durum, Türkiye'yi hem savunma kapasitesini güçlendirme hem de uluslararası ilişkilerinde denge kurma konusunda karmaşık bir pozisyona itmişti.
S-400 hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye satılabilmesi için Rusya Federasyonu'nun onayının alınması teknik bir zorunluluk teşkil ediyor. Gelen bilgiler, Rusya'nın prensipte böyle bir satışa engel olmayabileceği yönünde. Ayrıca, bu tür bir devir işlemine ABD'nin de olumlu yaklaşabileceği iddiaları da gündemde yer alıyor. Bu durum, S-400'lerin transferi konusunda uluslararası bir mutabakat zemini oluşabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Türkiye, 2017 yılının sonlarında Rusya ile bir ve opsiyonlu iki adet S-400 sisteminin tedariki konusunda bir anlaşma imzalamış, toplam maliyeti yaklaşık 2,5 milyar dolar olarak belirlenen bu anlaşma kapsamında peşinat ödemeleri gerçekleştirilmişti. İlk teslimatların 12 Temmuz 2019 tarihinde yapıldığı biliniyor.
ABD yönetiminin, ilk S-400 teslimatlarının hemen ardından Türkiye'yi F-35 programından çıkarma kararını duyurması ve ardından Aralık 2020'de kabul edilen CAATSA yaptırımlarının Nisan 2021'de yürürlüğe girmesi, Türkiye'nin savunma sanayii ve dış politikası üzerindeki etkilerini artırmıştı. Bu yaptırımlar, Türkiye'nin ABD ile olan askeri ve ekonomik ilişkilerinde önemli gerilimlere yol açmıştı. Dolayısıyla, S-400'lerin satıldığı iddiası, Türkiye'nin hem savunma stratejisi hem de ABD ile olan ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olabilecek potansiyel taşımaktadır.
